Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
In het hoger onderwijs zijn brede ontwikkelingen gaande, zoals de toenemende aandacht voor programmatisch toetsen en het bevorderen van zelfregulatie bij studenten. Dergelijke onderwijsvormen vragen veel van studenten op het gebied van reflectie, zelfsturing en eigenaarschap. Juist daarom is het essentieel dat studenten hierin goed worden begeleid en dat zij de vaardigheden ontwikkelen om hier effectief mee om te gaan.
De opleiding Geneeskunde-VU heeft een lessenreeks ontwikkeld om bij te dragen aan deze metacognitieve ontwikkeling van studenten. De rol van de docent is hierbij vooral het begeleiden van het gesprek en het proces, zodat studenten zelf ontdekken wat voor hen werkt. Hierdoor is het mogelijk om de lessen te implementeren in bestaand onderwijs, ongeacht de achtergrond van de docenten.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
De interventie bestaat uit een driedelige interactieve lessenreeks over studievaardigheden voor eerstejaarsstudenten. Deze lessen duren circa 45 minuten en vinden plaats tijdens het reeds bestaande kleinschalig groepsonderwijs in het VU-curriculum. Een studiegroep bestaat uit 12 studenten onder begeleiding van een tutor (voornamelijk artsen en onderzoekers).
De sessies zijn thematisch opgebouwd, genaamd O<i>pstarten</i>,<i>Doorpakken</i> en V<i>ooruitkijken</i>. Studenten worden aangemoedigd om hun eigen studiegedrag te verkennen en te verbeteren aan de hand van concrete instrumenten zoals SMART-doelen, SWOT-analyses en reflectie op hun mindset (growth vs. fixed). De tutor van de studiegroep fungeert als procesbegeleider en stimuleert onderlinge uitwisseling en zelfinzicht. De tutor maakt hierbij gebruik van een handleiding.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
De lessenreeks is inhoudelijk ontworpen en klaar voor implementatie. De uitvoering loopt van september-november 2025. Er is een evaluatieplan opgesteld om inzicht te krijgen in de ervaringen van studenten met de lessenreeks studievaardigheden. Direct na de sessies worden focusgroepen gehouden om feedback te verzamelen over inhoud, vorm en bruikbaarheid. Daarnaast worden enkele studiegroepen geobserveerd. Alle bevindingen worden gebundeld in een eindrapportage en teruggekoppeld. Hiermee zijn de daadwerkelijke ‘lessons learned’ in januari beschikbaar.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Met deze bijdrage willen we inzicht geven in het ontwerp en de onderliggende didactische keuzes van de lessenreeks. Daarnaast willen we andere opleidingen inspireren om studievaardigheden structureel te integreren in het curriculum.
Referenties (max. 2):
Harvey, CJ., Leedham-Green, K.E., Koppel, C. et al. Improving medical students’ learning strategies, management of workload and wellbeing: a mixed methods case study in undergraduate medical education. BMC Med Educ 25, 606 (2025). https://doi.org/10.1186/s12909-025-07118-6
Van Houten-Schat, M. A., Berkhout, J. J., Van Dijk, N., Endedijk, M. D., Jaarsma, A. D. C., & Diemers, A. D. (2018). Self-regulated learning in the clinical context: a systematic review. Medical education, 52(10), 1008–1015. https://doi.org/10.1111/medu.13615