Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
De meeste beginnende arts-assistenten draaien binnen drie maanden na start in het ziekenhuis hun eerste avond- of nachtdienst. De overgang naar de dienst betekent een verschuiving naar een complexere context met minder vanzelfsprekende ondersteuning. Een mijlpaal, maar ook een moment waarop veel arts-assistenten zich onvoldoende voorbereid voelen. (1) Deze gevoelens van onzekerheid kunnen leiden tot stress en verminderde kwaliteit van zorg. Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek dat de eerste diensten ook krachtige leermomenten kunnen zijn, mits goed begeleid. PREPARE (PREParing for After-hours caRE) werd ontwikkeld om beginnende arts-assistenten verantwoord en met vertrouwen aan hun eerste dienst te laten beginnen.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
PREPARE is gebaseerd op drie onderliggende studies (t.z.t. publicatie proefschrift): een longitudinale cohortstudie onder 55 arts-assistenten over (de voorbereiding op) hun eerste dienstervaringen, een Delphi-studie waarin een multidisciplinair panel van ervaren zorgprofessionals en beginnende arts-assistenten zich boog over een blauwdruk voor een ondersteunend programma, en een interviewstudie met arts-assistenten en supervisoren over de leerwaarde van diensten.
Het programma omvat een traject van 8 weken waarin vertrouwd raken met de werkomgeving, interprofessioneel onderwijs, begeleide intervisie, coaching-on-the-job en expliciete toevertrouwing van verantwoordelijkheden worden gecombineerd. De resultaten van de hiervoor beschreven onderzoeken vormden het fundament, aangevuld met uitgebreide medische en onderwijskundige praktijkervaring binnen de acute zorg.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
Hoewel PREPARE primair werd ontwikkeld voor arts-assistenten, bestond de verwachting dat het programma ook van meerwaarde zou kunnen zijn voor startende verpleegkundigen. Interprofessioneel onderwijs maakte mede daarom vanaf het begin deel uit van het ontwerp. Eind 2024 werd binnen Isala een pilot van het programma uitgevoerd. Aan deze pilot namen zeven recent afgestudeerde basisartsen, één oudste coassistent en vijf recent afgestudeerde verpleegkundigen deel. De aanpak bleek inderdaad waardevol voor deelnemers uit beide beroepsgroepen. In zowel schriftelijke als mondelinge evaluaties gaven zij aan dat PREPARE standaard zou moeten worden aangeboden aan startende zorgprofessionals. Het programma draait inmiddels vanaf september 2025 in Isala, met de intentie dit structureel voort te zetten.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Een goede voorbereiding op de eerste dienst vraagt om meer dan technische training. Door aandacht te besteden aan context, samenwerking, reflectie en vertrouwen, kan de eerste dienst worden omgevormd van stressvol moment tot leerzame mijlpaal. PREPARE biedt een generiek raamwerk dat lokaal kan worden aangepast en sluit aan bij de actuele ontwikkelingen in de medische opleidingen.
Referenties (max. 2):
Baten A et al. Residents’ readiness for out-of-hours service: a Dutch national survey. <i>Neth J Med</i>. 2018;76(2):78–83.