Context / probleemstelling of aanleiding
Context/probleemstelling of aanleiding:
Binnen de Faculty of Health, Medicine and Life Sciences van de Universiteit Maastricht nemen jaarlijks ongeveer 85 docenten deel aan het traject voor de Basiskwalificatie Onderwijs (BKO)<sup>1</sup>. Hoewel dit traject lange tijd onveranderd bleef, werd uit evaluaties duidelijk dat het vaak gevolgd werd met certificering als primair doel, en intrinsieke deelnemermotivatie laag was. Bovendien werd vooral het schrijven van een BKO-portfolio als belastend en weinig authentiek en reflectief ervaren.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
In 2024 hebben we het BKO-traject inhoudelijk en didactisch heringericht, met als doel een traject aan te bieden dat niet alleen kwalificeert, maar ook bijdraagt aan duurzame professionele ontwikkeling van docenten en aansluit bij hun dagelijkse praktijk<sup>2</sup>. Naast een inhoudelijke actualisering (waaronder een herijking van de drie centrale BKO-competenties) kreeg het portfolio een meer geïntegreerde rol. We stimuleerden deelnemers om hun portfolio doorlopend op te bouwen tijdens én tussen de trainingsdagen, en gaven hierop tussentijds formatieve feedback. Verder verbeterden we de inhoudelijke samenhang tussen de trainingsdagen en versterkten we de koppeling met de eigen onderwijstaken van deelnemers. Dit deden we via competentie-specifieke opdrachten en een persoonlijk BKO-project (ontwerp of herontwerp van eigen onderwijs), wat direct bijdroeg aan de onderwijspraktijk van de deelnemers en hen de gelegenheid gaf om hun competenties te integreren en met elkaar in lijn te brengen.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
Het eerste cohort deelnemers binnen het vernieuwde traject ervoer samenhang en bruikbaarheid van het portfolio, maar vooral van het onderwijsproject. Feedback van deelnemers en betrokken docentprofessionaliseerders leidde daarna tot stapsgewijze, kleinschalige aanpassingen in volgorde, opdrachten en ondersteuning. Dit iteratieve proces stelde ons in staat om knelpunten snel te verhelpen. Een voorwaarde daarbij was dat ontwerpers van het traject ook betrokken waren bij de uitvoering ervan, en vice versa, om feedback direct te kunnen vertalen naar aanpassingen.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
De herziening liet zien dat duurzame innovatie in docentprofessionalisering niet noodzakelijkerwijs hoeft te ontstaan uit een eenmalige grootschalige herstructurering, maar juist effectief kan zijn wanneer deze stapsgewijs wordt opgebouwd met relatief kleine en iteratieve aanpassingen op basis van feedback van deelnemers én docentprofessionaliseerders. De portfolio-integratie bleek niet alleen ondersteunend voor het reflectieve vermogen en de professionele ontwikkeling van deelnemers, maar bood hun ook kansen om hun eigen onderwijs te verbeteren en innoveren aan hand van theoretische kaders aangereikt tijdens de BKO. Succesvolle elementen binnen het BKO-traject waren vooral gerelateerd aan peer-learning in kleine continue groepen, microteaching om onderwijs in een veilige context uit te proberen en regelmatige feedbackmomenten. Met deze aanpak dragen we bij aan toekomstbestendig onderwijs waarin docenten blijven leren, innoveren en samenwerken.
Referenties (max. 2):
Schreurs, M. L., Huveneers, W., & Dolmans, D. (2015). Communities of teaching practice in the workplace: Evaluation of a faculty development programme. <i>Medical Teacher</i>, <i>38</i>(8), 808–814. https://doi.org/10.3109/0142159X.2015.1112892
Steinert, Y. et al. (2016). <i>A systematic review of faculty development initiatives</i>. Medical Teacher, 38(8), 769-786.
