Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
Digitale e-modules worden steeds vaker ingezet voor bijscholing van apothekersassistenten in het ziekenhuis. Hoewel deze modules mogelijkheden bieden voor flexibiliteit en zelfgestuurd leren, blijkt de daadwerkelijke implementatie in de praktijk uitdagend. Verschillende factoren, zowel op organisatorisch als individueel niveau, kunnen het gebruik van e-modules bevorderen of juist belemmeren. Inzicht in deze belemmerende en bevorderende factoren is cruciaal voor duurzame implementatie.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
Voor deze kwalitatieve studie is het Consolidated Framework for Implementation Research(CFIR) gebruikt als leidraad. Apothekersassistenten van de ziekenhuisapotheek en poliklinische apotheek, evenals hun managers, konden deelnemen aan het onderzoek. In totaal zijn 14 semigestructureerde interviews afgenomen. De data zijn inductief gecodeerd en vervolgens geanalyseerd volgens het CFIR.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
<b>Onderstaande bevorderende en belemmerende factoren hebben wij per CFIR- domein in kaart gebracht.</b>
<b>Interventiekenmerken</b>
Bevorderende factoren voor implementatie waren dat de e-modules gebruiksvriendelijk en inhoudelijk interessant werden gevonden.
Belemmerende factoren betroffen de lengte en tijdsintensiteit van de modules, het ontbreken van tussentijdse feedback en het beperkte aantal modules waaruit gekozen kon worden. Daarnaast werden de hoge moeilijkheidsgraad en het gebrek aan adaptiviteit soms als demotiverend ervaren.
<b>Inner setting</b>
Een bevorderende factor was de welwillende houding van managers, die – wanneer zij hiervoor benaderd werden – tijd vrijmaakten in het rooster van apothekersassistenten voor scholing.
Belemmerende factoren vormden de hoge werkdruk, onderbezetting en continue bereikbaarheid, waardoor het moeilijk was modules onder werktijd te volgen. Ook waren er onvoldoende geschikte ruimtes en computers beschikbaar en was deelname wisselend doordat de modules niet als verplicht ervaren werden.
<b>Karakteristieken van individuen</b>
Bevorderende factoren waren de intrinsieke motivatie van apothekersassistenten en de onderlinge steun bij inhoud en planning.
Belemmerende factoren waren dat scholing niet vanzelfsprekend onderdeel uitmaakt van de professionele identiteit, waardoor het volgen van modules niet altijd prioriteit kreeg.
<b>Proces</b>
Bevorderende factoren waren dat de modules in dagstarts werden besproken en door managers actief werden gestimuleerd.
Belemmerende factoren betroffen de abrupte en rommelige implementatie, de informatievoorziening die hoofdzakelijk via e-mail verliep en het ontbreken van structurele evaluatiemomenten en koppelingen met praktijkcasuïstiek.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
De implementatie van digitale e-modules binnen de ziekenhuisapotheek wordt beïnvloed door een complex samenspel van factoren. Belangrijke barrières zijn werkdruk, beperkte fysieke en digitale infrastructuur en het ontbreken van structurele inbedding van scholing in de professionele identiteit van apothekersassistenten. Faciliterende factoren zijn gebruiksvriendelijkheid, inhoudelijke relevantie, intrinsieke motivatie en steun van managers. Voor een duurzame implementatie is het essentieel om structurele tijd en ruimte vrij te maken, modules adaptief en beter afgestemd op de werkpraktijk te maken en het proces te ondersteunen met heldere communicatie, begeleiding en formele evaluatiemomenten.
Het blijft een uitdaging om levenslang leren te verankeren in de professionele identiteit van apothekersassistenten; dit vraagt om een cultuur waarin leren vanzelfsprekend onderdeel is van de dagelijkse praktijk.
Aanvullend documentanalyse kan bijdragen aan triangulatie, waardoor de implementatie van meerdere perspectieven wordt belicht.
Referenties (max. 2):
1. Damschroder, L.J., Aron, D.C., Keith, R.E. <i>et al.</i> Fostering implementation of health services research findings into practice: a consolidated framework for advancing implementation science. <i>Implementation Sci</i> <b>4</b>, 50 (2009). https://doi.org/10.1186/1748-5908-4-50.
2. Damschroder, L.J., Reardon, C.M., Widerquist, M.A.O. <i>et al.</i> The updated Consolidated Framework for Implementation Research based on user feedback. <i>Implementation Sci</i> <b>17</b>, 75 (2022). https://doi.org/10.1186/s13012-022-01245-0.