Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
Leren van rolmodellen is een belangrijk element in de professionele vorming van klinische gezondheidswetenschappers. Echter zijn er weinig ‘representatieve academische rolmodellen’ voor kleine paramedische beroepen, zoals huidtherapeuten, ergotherapeuten of mondhygiënisten. Deze zorgprofessionals maken deel uit van het programma gezondheidswetenschappen voor zorgprofessionals (GWZ) van de master <i>Klinische gezondheidswetenschappen (KGW)</i> aan de Universiteit Utrecht. Het ontbreken van zulke rolmodellen, bijvoorbeeld een hoogleraar in hun vakgebied, kan leiden tot sociale en academische isolatie (Freeman, 2016). Terwijl het wél hebben van rolmodellen samenhangt met een sterker gevoel van ‘sense of beloning’ en betere leerprestaties (Spaans, 2025). Bovendien hebben studenten vaak niet één ‘perfect’ rolmodel, maar stellen zij eerder een mozaïek samen van gewaardeerde kwaliteiten van meerdere personen (Spaans, 2025).  
 
Beschrijving van de interventie/innovatie:
Voor het visieonderwijs van masterjaar één binnen het programma GWZ werd gebruik gemaakt van de reflectietool ‘Het Rolmodelmozaïek’.Studenten (N=22) volgden een hoorcollege over rolmodellen in de zorg, waarna ze met een combinatie van thuisstudie en een werkgroep hun persoonlijke rolmodelmozaïek creëerden. Hierin verzamelden zij eigenschappen van voorbeeldfiguren binnen én buiten hun eigen discipline. Dit leverde inzichten op over hun eigen inspiraties, ambities en prioriteiten, die de studenten vervolgens verwerkten in een persoonlijk visiedocument. Het rolmozaïek vormde zo het uitgangspunt voor het formuleren van persoonlijke doelen in de master en een professionele visie op het innoveren van de kwaliteit van zorg binnen hun beroepspraktijk.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
De theorie en reflectieopdracht over rolmodellen werden in dit onderwijs gecombineerd met ervaringsgerichte werkvormen, zoals het beluisteren van podcasts en inspiratiesessies van gastsprekers. Het doel hiervan was om studenten vanuit meerdere invalshoeken inzicht te geven in hun professionele en persoonlijke doelen en ambities.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Het werken met rolmodelmozaïeken kan studenten helpen om op een bredere manier naar rolmodellen te kijken. In plaats zich beperkt te voelen wanneer er binnen hun eigen beroepsgroep weinig representatieve voorbeelden beschikbaar zijn, leren zij inspiratie te putten uit meerdere personen voor hun visie op de toekomst van hun vakgebied. Dit kan bijdragen aan een sterker gevoel van sense of belongingen inclusiviteit in een academische leeromgeving. Vanwege het grote belang van rolmodellen voor de professionele vorming van studenten zijn na afloop van de cursus alle visiedocumenten gebundeld voor de volgende generatie GWZ’ers.
Referenties (max. 2):
Spaans, I. M. (2025). <i>Role models in the eye of the beholder: A student-centered reimagination of role models in medical education</i> (Doctoral dissertation, Universiteit Utrecht).   Freeman, et al.  (2007). Sense of belonging in college freshmen at the classroom and campus levels. <i>The Journal of Experimental Education</i>, https://doi.org/10.3200/JEXE.75.3.203-220