Planetary Mental Health: omgaan met emotionele dilemma’s op de weg naar verduurzaming

Informatie
Auteurs
Daniel Helderman
Organisatie
Erasmus MC
Congres
Toekomstbestendig onderwijs: op naar een duurzame planeet - Congres 2026
Context / probleemstelling of aanleiding

Thema:
In het Bachelor Planetary Health onderwijs krijgen studenten informatie over de invloed van klimaatverandering op de (volks)gezondheid. Dit heeft niet alleen impact op hun toekomstige beroepsuitoefening, maar ook op hun huidige mentale welzijn. Hoe behouden zij een hoopvol perspectief in onzekere tijden, hoe overbruggen we verschillen van inzicht en bewaren we een constructieve dialoog? Op het Erasmus MC zijn in juni 2025 de eerste ervaringen opgedaan met een les waarin studenten emotionele reacties bij zichzelf en anderen leren herkennen en verkennen. Daarnaast wordt er een handzaam overzicht geboden van verschillende afweermechanismen en hoe daarmee om te gaan. De les was een pilot en kan verbeterd worden, met name in manieren om studenten actief met elkaar in gesprek te brengen. Deelnemers krijgen een introductie op deze les en gaan met elkaar in gesprek over deze vragen, om zo de les verder te kunnen ontwikkelen.
Doel:
Deelnemers leren niet alleen de noodzaak van psychologisch georiënteerd onderwijs in Planetary Health, maar zien en ervaren ook dat de omgang met emotioneel geladen dilemma’s t.a.v. verduurzaming een onmisbare competentie is voor de toekomstbestendige arts. Deze arts is in staat om emoitionele reacties te herkennen, daarop te reflecten en in contact met anderen mentaal in balans te blijven. Tegelijkertijd is er een open en respectvolle houding ten aanzien van collega’s en patiënten met een andere beleving en/of gedrag, zonder dat dit afbreuk doet aan de professionele inzet voor klimaatbewustzijn en verduurzaming.
Doelgroep:
Studenten, docenten en iedereen die geinteresseerd is in interdisciplinair onderwijs
Opzet: activiteiten en opbrengst:
Deelnemers krijgen net als studenten een beknopt theoretisch kader aangereikt, waarna zij met elkaar in gesprek gaan over hun “klimaatreacties”. Het eerst deel behandelt vier (primaire) basis emoties die de relatie met de ander kleuren (blijdschap, verdriet, angst en boosheid). Vervolgens worden enkele (secundaire) zelfbewuste emoties uitgelegd, die bepalen hoe iemand zichzelf ervaart (schaamte, schuld, eer en trots). Deze vormen van emoties kunnen elkaar afwisselen, maar kunnen ook naast elkaar bestaan. Intense basis emoties kunnen overspoelend zijn (catastrofale angsten, deprimerend verdriet, redeloze woede), terwijl hevige zelfbewuste emoties een verlaagde zelfwaardering en persoonlijke dilemma’s kunnen veroorzaken (vliegschaamte na een tropische vakantie). Ook worden enkele technieken geintroduceerd om respectvol met afweer om te gaan, bij zichzelf en bij anderen. Deelnemers wisselen ervaringen en ideeën uit om de les meer activerend en stimulerend te maken.
Referenties (max 2.):
Helderman, D. (2021). <i>Exploring the emotional life of the mind: A psychodynamic theory of emotions.</i> London & New York: Routledge.
Van Bree, E.M., Matthijsen, J.C., Warmerdam, L.A., De Ridder, E.F. (2022). <i>Planetary Health: Ter bescherming van de menselijke gezondheid en planeet: Een handreiking voor onderwijsimplementatie in universitaire zorgopleidingen.</i>
Max aantal deelnemers :
60

Banner
Banner
Banner

‘Zie de mens’ – ontmoet, leer en inspireer tijdens het NVMO Congres 2027 in Groningen.

19, 20 en 21 mei in Martiniplaza Groningen