Context / probleemstelling of aanleiding

Thema:
Planetary Health maakt zichtbaar dat menselijke gezondheid onlosmakelijk verbonden is met de draagkracht van ecosystemen. De klimaat- en biodiversiteitscrisis confronteert het medisch onderwijs daarom met een fundamentele opdracht: toekomstige professionals toerusten om deze verweven ecologische en sociale uitdagingen te begrijpen én om er verantwoordelijk naar te handelen (!) . Traditionele benaderingen schieten tekort: het denken dat ons in de huidige problemen heeft gebracht, kan ze niet oplossen. Daarom vraagt het oplossingsgreichte Planetary Health om nieuwe, transformatieve vormen van onderwijs, dat disciplines overstijgt en kritisch bevraagt.
In Utrecht experimenteren studenten en docenten via de <i>Utrecht School for Social Change</i> en de <i>Planetary Health Education Community</i> met pedagogische vormen die kennis verbinden met actie, regeneratief leren stimuleren en maatschappelijke verantwoordelijkheid centraal stellen (2). In deze workshop blikken we terug op de ervaringen die daaruit zijn voortgekomen en verkennen we onderwijsvormen die Planetary Health niet alleen als denkkader, maar ook als handelingsperspectief mogelijk maken. Daarnaast bespreken we hoe deze praktijken binnen medische opleidingen toegepast kunnen worden om zowel verdieping als verbreding te bieden.
Doel:
Deelnemers nemen kennis van verschillende vormen van PH onderwijs, waar transdisciplinariteit, kritische pedagogie en creatieve dialoogvormen gecombineerd worden. Het accent ligt op het ontdekken van je rol in de wereld, het aanmoedigen van kritische en creatieve reflectie en maatschappelijk handelen.
Doelgroep:
Docenten, opleiders, beleidsmakers en studenten met interesse in curriculumvernieuwing, Planetary Health en de maatschappelijk-politieke aspecten van geneeskunde.
Opzet: activiteiten en opbrengst:
<i>Opzet</i>
Introductie: Planetary Health in het medisch onderwijs: terugblik op de afgelopen jaren, bereikte progressie en actuele uitdagingen (10 min)
Ervaringen uit de Utrecht Planetary Health Community. Reflectie op:
• literatuur als leerplek voor dialoog en verbeelding
• transformatief leren en eigenaarschap van studenten
• de Utrecht School for Social Change en maatschappelijke verantwoordelijkheid
• experimenten met regeneratieve en belichaamde werkvormen (15 min)
Kritische pedagogie in praktijk: Interactieve oefeningen geïnspireerd door bell hooks en Paulo Freire (20 min)
Werkgroepen: Verkennen van dialoogvormen en experimenten die deelnemers zelf kunnen integreren in hun onderwijs (20 min)
Plenaire terugkoppeling: Gezamenlijk delen van inzichten en take-home messages (10 min)
Opbrengst: a) Inzicht in hoe transdisciplinaire en creatieve leervormen bijdragen aan maatschappelijk betrokken onderwijs, b) Inspiratie uit praktijkvoorbeelden c) gezamenlijk reflectie aangaande toepasbaarheid
Referenties (max 2.):
(1) Mattijsen JC, Visser EH, Brakema EA. Planetary health in medisch onderwijs [Internet]. <i>Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde</i> (NTVG). 2023 Jun 8 [cited 2025 Sep 30];167:D7504. Available from: https://www.ntvg.nl/artikelen/planetary-health-medisch-onderwijs?utm_source=chatgpt.com
(2) Utrecht University. Planetary Health, Utrecht; [cited 2025 Sep 30]. Available from: https://www.uu.nl/en/research/life-sciences/planetary-health?utm_source=chatgpt.com
Max aantal deelnemers :
30