Context / probleemstelling of aanleiding
Context/probleemstelling of aanleiding:
Voor veilig en effectief voorschrijven is meer nodig dan alleen biomedische kennis. Of een behandeling slaagt, hangt vaak ook af van patiëntgebonden, niet-biomedische factoren zoals persoonlijke overtuigingen, culturele perspectieven, acceptatie van bijwerkingen of financiële kosten. Zulke verschillen beïnvloeden hoe mensen medicatie gebruiken, hoe zij adviezen begrijpen en welke beslissingen zij nemen. Studenten die hier in hun opleiding al mee in aanraking komen, leren om uiteenlopende perspectieven serieus te nemen en zich bewust te worden van hun eigen positie en rol als zorgverlener. Studenten moeten daarom niet alleen farmacologische kennis begrijpen en toepassen (cognitieve processen), maar ook gemotiveerd raken om deze kennis in de praktijk te gebruiken (motivationele processen) en leren hun eigen aannames te herkennen en hun handelen af te stemmen op de behoeften van patiënten (regulatieve processen) (Vermunt & Donche, 2017). Authentiek leren, waarbij studenten werken aan taken die de beroepspraktijk weerspiegelen, biedt kansen om al deze dimensies aan bod te laten komen. Kenmerkend hierbij is dat studenten werken aan taken die de beroepspraktijk weerspiegelen, waarbij leren plaatsvindt via onderzoekende houding, en dialoog. Binnen het onderwijs voor verschillende zorgprofessionals is aangetoond dat authentieke onderwijsvormen de ontwikkeling van cognitieve, motivationele en regulatieve competenties versterken(Lee et al., 2022).
Beschrijving van de interventie/innovatie:
In de onderwijsmodule <i>Inclusieve Farmacologie</i> maakten studenten stapsgewijs kennis met patiëntperspectieven. Eerst analyseerden zij videocasussen van patiënten, om in een veilige setting de koppeling te oefenen tussen biomedische en niet-biomedische factoren. Daarna voerden studenten zelf een patiëntinterview over medicijngebruik, ondersteund door een gestructureerde leidraad en checklist. Aansluitend schreven zij een reflectie waarin drie processen centraal stonden: integratie van kennis (cognitief), verbinding met waarden en professionele identiteit (motivationeel), en bewustwording van eigen aannames en denkprocessen (regulatief).
Ervaringen/analyse van de implementatie:
De gekozen vorm was eenvoudig te integreren in het bestaande onderwijs en sloot aan bij kenmerken van authentiek leren: een gestructureerde voorbereiding gecombineerd met een authentieke taak die studenten confronteert met de complexiteit van de praktijk.
De patiëntinterviews maakten zichtbaar dat studenten verschillende vormen van kennis en vaardigheden ontwikkelden. Ze verdiepten hun biomedische kennis door mechanismen, bijwerkingen en interacties in concrete patiëntsituaties te analyseren. Tegelijkertijd werden zij geconfronteerd met de ervaringswereld van patiënten: hoe mensen omgaan met bijwerkingen, eigen keuzes maken en advies volgen uit uiteenlopende bronnen. Studenten zagen hoe dagelijkse routines en persoonlijke doelen, zoals de wens om medicatie te verminderen, een belangrijke rol spelen in therapietrouw en behandelverwachtingen. Daarbij leerden zij hun eigen aannames te herkennen en beseften ze dat hun houding en interpretaties het verloop van een gesprek beïnvloeden.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Kenmerken van authentiek leren, namelijk realistische taken, reflectie, verbinding met de beroepspraktijk en blootstelling aan complexiteit(Lee et al., 2022), vormen de kern van deze interventie. Deze interventie laat zien dat onderwijs met patiëntverhalen niet gericht is op het uitbreiden van cognitieve kennis, maar op het leren reflecteren, het koppelen van kennis aan de werkelijkheid van patiëntenzorg en het omgaan met complexiteit. Voor veilige farmacotherapie is biomedische kennis essentieel, maar moet deze steeds worden aangevuld met inzicht in patiëntperspectieven en maatschappelijke context.
Referenties (max. 2):
Lee, J. H., Campbell, S., Choi, M. K., & Bae, J. (2022). Authentic learning in heathcare education: A systematic review. In <i>Nurse Education Today</i> (Vol. 119). Churchill Livingstone. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2022.105596
Vermunt, J. D., & Donche, V. (2017). A Learning Patterns Perspective on Student Learning in Higher Education: State of the Art and Moving Forward. In <i>Educational Psychology Review</i> (Vol. 29, Issue 2, pp. 269–299). Springer New York LLC. https://doi.org/10.1007/s10648-017-9414-6
