Context / probleemstelling of aanleiding

Probleemstelling (inclusief theoretische onderbouwing en onderzoeksvraag/vragen):
Toekomstbestendig opleiden van zorgprofessionals vraagt om inzicht in verschillende perspectieven op zorgkwaliteit om van, met en over elkaar te kunnen leren. Huidige ideeën over zorgkwaliteit zijn voornamelijk ontwikkeld vanuit het perspectief van zorgprofessionals, waardoor de ervaringen van patiënten en hun naasten onderbelicht blijven. Hoewel eerdere studies het perspectief van patiënten op kwaliteit van zorg hebben onderzocht, zijn deze vaak gebaseerd op methoden die afstand houden van de directe zorgervaring (1). Door te focussen op de kleinere, dagelijkse interactiemomenten met zorgprofessionals, hebben we onderzocht welke aspecten betekenis geven aan de zorgervaring van patiënten op de kinderafdeling van het Amalia Kinderziekenhuis. Deze inzichten willen we inzetten om het leren van, met en over elkaar te versterken.
Methode:
Tussen september 2024 en maart 2025 hebben we een gefocuste etnografie uitgevoerd, passend bij het doel om alledaagse zorginteracties in hun context te begrijpen. Het onderzoek vond plaats in het Amalia Kinderziekenhuis, op de algemene kinderafdeling, neonatologie, en de polikliniek. Negen patiënten zijn geobserveerd tijdens interactiemomenten met zorgprofessionals om inzicht te krijgen in directe zorgervaringen. Daarnaast hebben we acht diepte-interviews afgenomen met ouders en, indien mogelijk, met patiënten zelf om hun perspectieven uitgebreider te verkennen. De data werd thematisch geanalyseerd via een iteratieve, grounded theory-geïnspireerde aanpak. Hierbij hebben we in vivo gecodeerd in Atlas.ti en zijn codes iteratief ontwikkeld via constante vergelijking, om categorieën in de bewoording van de deelnemers te houden. Ter validatie is een membercheck uitgevoerd met de Ouder Advies Raad van het Amalia Kinderziekenhuis.
Resultaten (en conclusie):
Kinderen en ouders gaven aan écht gezien en erkend te willen worden, bijvoorbeeld door middel van gericht vragen stellen aan het kind, oogcontact, een compliment, of een persoonlijke opmerking. Tegelijkertijd was er behoefte aan duidelijkheid en veiligheid, versterkt door een vaste zorgprofessional die het kind goed kent, continuïteit biedt in behandelplan en als vertrouwd aanspreekpunt kon fungeren bij vragen, zorgen of het vieren van vooruitgang. Voor het gevoel van een gelijkwaardige en wederkerige relatie was het van belang dat kinderen en ouders zich serieus genomen voelden in hun ervaringen en er wederzijds vertrouwen was. Daarbij was het helpend wanneer de zorgprofessionals actief ruimte boden om emoties te uiten en ondersteuning boden bij het omgaan daarmee. Rust bij de zorgverleners bleek eveneens essentieel, omdat het kinderen en ouders hielp om zelf tot rust te komen en de emotionele belasting van de ziekenhuiscontext te verwerken. De resultaten van deze studie onderstrepen het belang van interpersoonlijke aspecten in de ervaring van ontvangen kindzorg.
Discussie (beschouwing resultaten en conclusie in het kader van de theorie):
Onze resultaten suggereren dat betekenisvolle kindzorg ontstaat in kleine, alledaagse momenten waarin kinderen en ouders zich erkend, veilig, rustig en gelijkwaardig voelen. Subtiele vormen van interpersoonlijk contactkunnen daarbij direct de ervaren zorgkwaliteit beïnvloeden. Dit sluit aan bij het framework van relatiegerichte zorg, dat beschrijft dat goede zorg ontstaat in de context van menselijke relaties. Het benadrukt wederkerigheid, betrokkenheid en afstemming tussen zorgprofessionals, patiënten en hun naasten, waarbij de kwaliteit van de interactie en het samen betekenis geven centraal staan (2). In de context van werkplekleren suggereren onze resultaten het belang van een subtiele paradigmaverschuiving, waarin meer expliciete aandacht wordt besteed aan relationele aspecten van de zorg. Aangezien werkplekleren in hoge mate wordt gevormd door rolmodellen, lijkt het van belang dat juist de supervisoren expliciet aandacht besteden aan de relationele aspecten van de zorg, zodat dit wordt doorgegeven aan de nieuwe generatie zorgprofessionals.
Referenties:
Andreassen, P., et al. (2020). “Focused ethnography as an approach in medical education research.” <u>Medical Education</u> 54(4): 296-302.
Beach, M. C., et al. (2006). “Relationship-centered care: A constructive reframing.” <u>Journal of general internal medicine</u> 21: 3-8.