Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
De zorg verandert: betaalbaarheid en toegankelijkheid van ons zorgsysteem staan onder druk, nieuwe volksgezondheidsproblemen vragen aandacht, en steeds meer zorg wordt in de eerste lijn geleverd, met toenemende aandacht voor preventie. Dit vraagt om nieuwe manieren van zorg leveren en samenwerken van verschillende zorgprofessionals vanuit verschillende organisaties. Met het oprichten van een universitair opleidingsinstituut voor artsen Maatschappij en Gezondheid (september 2025), ingebed in UMC Utrecht en Amsterdam UMC, ontstaan nieuwe kansen voor intraprofessioneel opleiden.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
De Huisartsopleiding Utrecht, het Opleidingsinstituut voor Internationale Gezondheidszorg en Tropengeneeskunde en het Universitair Public Health Opleidingsinstituut ontwerpen in afstemming met de Centrale OpleidingsCommmissie twee challenges volgens de principes van challenge-based learning, een onderwijsmethode waarbij aios samenwerken aan een urgent maatschappelijk vraagstuk, dat ze zelf vertalen naar een concrete, uitvoerbare uitdaging. Vanuit hun diverse professionele perspectieven zoeken ze in gemengde groepen naar innovatieve en haalbare oplossingen binnen hun invloedssfeer, met als centrale thema’s ‘voorbereiden op crises en rampen’ en ‘planetary health’.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
De gezamenlijke voorbereidingen op de challenges zijn gestart in februari 2025. Een intraprofessioneel ontwerpteam van aios en docenten werkt het idee verder uit. Inhoudelijk zijn binnen de gekozen thema’s veel raakvlakken te vinden waarvoor samenwerking noodzakelijk is. Bij het concreet uitwerken van de challenges blijken met name de logistiek en randvoorwaarden ingewikkeld te zijn. Een greep uit onze ervaringen:
Hoe verhoudt nieuw onderwijs zich inhoudelijk tot het bestaande curriculum?
De mogelijkheden voor tijdsinvestering verschillen per opleidingen, net als in het echte leven; maar hoe borgen we een rijke leerervaring zonder afbreuk te doen aan deze realistische vraagstukken?
Op welke dag en plaats organiseren we onderwijs, en hoe verhoudt dit zich tot het werkplekleren en roosters?
Is het verplicht onderwijs of keuzeonderwijs, en hoeveel ruimte is hiervoor?
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
<b>Randvoorwaarden</b>: hoewel inhoudelijke overeenstemming een belangrijk startpunt is van intraprofessioneel opleiden, is dat niet voldoende om dit ook echt te realiseren. Randvoorwaarden en logistiek zijn misschien wel de belangrijkste factoren in het wel of niet slagen van gezamenlijk opleiden.
<b>Doelgerichtheid:</b> een gezamenlijk doel helpt om de logistieke barrières te slechten, waarbij intraprofessionele leerdoelen rechtdoen aan het gezamenlijke product, terwijl de herkenbaarheid van iedere discipline behouden blijft.
<b>Ontwerpteam:</b> het opzetten van een dedicated team met opleiders en aios van alle betrokken opleidingen vergroot het draagvlak en praktische uitvoerbaarheid van het idee.
<b>Diversiteit:</b> de verschillen in professionele achtergrond in het ontwerpteam verrijken de discussie en leiden tot innovatieve ideeën. De gezamenlijke leerdoelen helpen om hierbij de focus vast te houden.
<b>Opschaalbaarheid</b>: deze vorm van samenwerking kan in de toekomst uitgebreid worden buiten de medische vervolgopleidingen, maar vereist structurele inbedding.
Referenties (max. 2):
https://doi.org/10.1186/s12909-021-02910-6
DOI 10.1186/s12913-016-1619-8