Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
Binnen de deeltijd premaster en master klinische gezondheidswetenschappen (KGW) aan de Universiteit Utrecht wordt bij de herziening van het curriculum de leerlijn Maatschappelijk klinisch Verantwoord Onderzoek (MVO) ontwikkeld. Deze leerlijn heeft als doel studenten te leren hoe zij onderzoek kunnen opzetten en uitvoeren dat niet alleen wetenschappelijk verantwoord en praktisch toepasbaar is, maar ook maatschappelijk relevant en gericht op een gezonde planeet.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
Onderwerpen die hierin aan bod komen zijn onder meer onderzoeksethiek, <i>open science</i>,<i>bias in</i> <i>science</i>,<i>translational medicine</i>, planetaire gezondheid, inclusiviteit en patiëntparticipatie. Studenten krijgen zo de kans vaardigheden te ontwikkelen waarmee zij uiteenlopende perspectieven en behoeften van belanghebbenden zorgvuldig kunnen integreren in alle fasen van onderzoek. De leerlijn zal door het gehele curriculum heen lopen en in verschillende cursussen worden ingebed. Uiteindelijk beogen wij onderzoekers op te leiden die wetenschap, praktijk en maatschappij met elkaar weten te verbinden en actief bijdragen aan een gezonde planeet. Deze nieuwe leerlijn sluit aan bij de onderwijsstrategie van het Universitair Medisch Centrum (UMC) Utrecht, de Nieuwe Utrechtse School (DNUS).
Ervaringen/analyse van de implementatie:
Bij de implementatie ligt de nadruk op het inbedden van MVO in bestaande cursussen en opdrachten. Daarmee vormt MVO geen losstaand onderdeel, maar een attitude die studenten in al hun keuzes leren meenemen. Dit vraagt nauwe samenwerking met docenten en een systematische analyse van bestaand onderwijs. Als pilot wordt in de cursus Academische Vorming gewerkt met de onderwijstool ‘de handreiking voor het doen van maatschappelijk verantwoord onderzoek’ [1] en de e-learning ‘Just and Sustainable Research Practices’. Daarnaast krijgen de studenten een introductie college over planetaire gezondheid. Een van de leerdoelen van dit onderwijs is dat de studenten het belang van MVO kunnen uitleggen vanuit het perspectief van planetaire gezondheid. Tijdens het NVMO-congres kunnen we de eerste resultaten van deze implementatie presenteren.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Wij verwachten dat onze aanpak, waarbij de leerlijn wordt geïntegreerd in bestaande cursussen, duurzamer is dan het ontwikkelen van losse onderwijsactiviteiten. Elementen van de leerlijn kunnen zo worden opgenomen in bestaande rubrics, waardoor MVO betekenis krijgt binnen de context van reeds bestaande cursussen. Als onderdeel van MVO kunnen studenten in de cursus interventieontwikkeling bijvoorbeeld expliciet worden beoordeeld op de mate waarin zij perspectieven van stakeholders hebben meegenomen in hun onderzoeksopzet. Momenteel wordt geëvalueerd in hoeverre deze werkwijze bijdraagt aan de ontwikkeling van een MVO-attitude bij studenten.
De inzichten die zijn opgedaan bij de ontwikkeling, en concreter worden tijdens de implementatie van de leerlijn ten tijde van het NVMO congres, zijn waardevol voor andere onderzoeksopleidingen die MVO structureel in hun curriculum willen verankeren.
Referenties (max. 2):
https://www.kcgh.nl/handreiking-maatschappelijk-verantwoord-onderzoek