Context / probleemstelling of aanleiding
Context/probleemstelling of aanleiding:
Studentbetrokkenheid is een belangrijke voorspeller van academische prestaties, onderwijsresultaten en mentaal welzijn van studenten. Binnen de faculteit der Geneeskunde van de Universiteit van Amsterdam wordt door docenten een daling van betrokkenheid en participatie van studenten ervaren. De mate van studentbetrokkenheid wordt beschouwd als de mediërende schakel tussen aanwezigheid en academische prestaties<sup>1</sup>. Daarnaast geldt dat studenten die actief onderwijsactiviteiten bijwonen, doorgaans aanvullende vaardigheden ontwikkelen en kennis verwerven die de formele toetsing overstijgt<sup>2</sup>.
Tegen deze achtergrond onderzoeken wij 1) de studentaanwezigheid bij lessen, 2) factoren die geassocieerd zijn met de beslissing van studenten om deel te nemen aan leeractiviteiten, en 3) de mogelijke verbanden van deze aspecten met ervaren betrokkenheid bij onze faculteit.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
In deze cross-sectionele studie onder 1050 ingeschreven Bachelor studenten werd aanwezigheid geteld tijdens niet-verplicht onderwijs. Daarnaast werd hen door medestudenten tijdens een verplicht onderwijsmoment gevraagd een vragenlijst in te vullen. Dit resulteerde in 632 complete vragenlijsten waarin studenten rapporteerden welk percentage van de niet-verplichte onderwijsbijeenkomsten zij in de voorafgaande periode hadden bijgewoond, evenals hun redenen om al dan niet deel te nemen aan het onderwijs. De vragenlijst bevatte bovendien verschillende gevalideerde schalen ter meting van motivatie en betrokkenheid.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
De door studenten gerapporteerde aanwezigheid bij niet-verplicht onderwijs was hoger dan de feitelijke aanwezigheid zoals vastgesteld via tellingen.
Als belangrijkste factoren voor deelname aan contactonderwijs werden het tijdstip en de hoeveelheid onderwijs per dag genoemd, evenals de timing ten opzichte van tentamens en de ingeschatte onderwijskwaliteit. Minst belangrijk waren de ingeroosterde docent en het ‘zich voorbereid voelen op’ het onderwijs.
Een eerste verkenning van de relatie tussen motivatie, betrokkenheid en aanwezigheid wijst op mogelijke variatie tussen verschillende leerjaren. Deze voorlopige trend suggereert dat aanwezigheid bij niet-verplicht onderwijs in wisselende mate samenhangt met intrinsieke motivatie en met ‘sense of belonging’ als onderdeel van studentbetrokkenheid. Nadere analyses zijn nodig om deze bevindingen te bevestigen.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Het relatieve belang van intrinsieke motivatie en sense of belonging lijkt te verschuiven gedurende het bachelortraject. Dit kan richting geven aan interventies die zowel academische prestaties als het mentale welzijn van studenten bevorderen. Daarnaast bieden de bevindingen over pragmatische factoren, zoals roostering van niet-verplicht onderwijs, concrete handvatten voor de logistieke inrichting van het bacheloronderwijs.
Referenties (max. 2):
1. Sarah Moore, Claire Armstrong & Jill Pearson (2008) Lecture absenteeism among students in higher education: a valuable route to understanding student motivation, Journal of Higher Education Policy and Management, 30:1, 15-24, DOI: https://doi.org/10.1080/13600800701457848
2. D. Sloan, H. Manns, A. Mellor & M. Jeffries (2020) Factors influencing student non-attendance at formal teaching sessions, Studies in Higher Education, 45:11, 2203-2216, DOI: https://doi.org/10.1080/03075079.2019.1599849
