Innoveren in de zorg als leerproces: inzichten vanuit de onderwijspraktijk

Informatie
Auteurs
Anja van der Meer
Jur Koksma
Marcia Tummers
Rik Engbers
Organisatie
Radboudumc
Congres
Toekomstbestendig onderwijs: op naar een duurzame planeet - Congres 2026
Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
De zorgsector wordt geconfronteerd met diverse complexe en urgente vraagstukken, waar de transitie naar een duurzamere planeet een sprekend voorbeeld van is. Het aanpakken van deze uitdagingen vereist innovatieve oplossingen. Innoveren in de zorg is echter een complex proces, waarbij lang niet alle initiatieven leiden tot succesvolle implementatie. De kans op succes wordt vergroot door te innoveren met een mensgerichte aanpak waarbij alle stakeholders, waaronder zorgprofessionals, in het proces betrokken worden.
Het Radboudumc beoogt professionals op te leiden die kunnen én willen bijdragen aan innovaties. Studenten geneeskunde en biomedische wetenschappen doen al vroeg ervaring op met mensgericht innoveren. Eerstejaars studenten ontwikkelen gedurende negen maanden een innovatie en derdejaars studenten kunnen kiezen voor een minor waarin ze de meerwaarde van een recent gestarte innovatie verkennen.
Het doel van dit onderzoek is om in kaart te brengen wat studenten in deze leeromgevingen leren en hoe ze dat leren. Deze inzichten dragen bij aan de kennis over leren innoveren in de zorg en zijn inzetbaar voor het ontwikkelen en verbeteren van innovatieonderwijs.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
We hebben kwalitatief onderzoek uitgevoerd bestaande uit focusgroepen met studenten (n=6), focusgroepen met docenten (n=2) en interviews met docenten (n=2). Ook is er geobserveerd bij het onderwijs en bij contactmomenten tussen studenten en innovatieadviseurs. Er is gekozen voor reflexieve thematische analyse van de data.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
Een eerste analyse (september 2025) geeft al initiële inzichten in wat en hoe er geleerd wordt in het innovatieonderwijs. Beschreven leerprocessen variëren van innovatie-specifiek, zoals het leren beoordelen van de waarde van een innovatie, tot meer generiek, zoals leren denken vanuit verschillende perspectieven en leren omgaan met weestand.
Leerprocessen vinden plaats door ervaringen op verschillende niveaus: individueel, binnen teams, tussen teams, tussen studenten en docenten, en in interacties tussen studenten en allerlei stakeholders (zoals patiënten, zorgverleners en bedrijven). Een voorbeeld van een belangrijke factor van de leeromgeving is dan ook de authenticiteit, waardoor de studenten in aanraking komen met die verschillende stakeholders.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Het innovatieonderwijs brengt niet alleen leerprocessen teweegbreng specifiek voor mensgericht innoveren, maar heeft ook een bredere leerimpact op de professionele ontwikkeling van zorgprofessionals.
Opvallend zijn de leerprocessen die plaatsvonden door de gesprekken tussen studenten tijdens de focusgroepen. Dit bracht reflecties teweeg over hun houding ten aanzien van innoveren in de zorg en hun eigen rol daar later in. Waardevolle vervolgstappen voor de praktijk en verder onderzoek zouden kunnen gaan over het faciliteren van dergelijke reflecties binnen het innovatieonderwijs, wat mogelijk bijdraagt aan een verhoogd gevoel van relevantie en motivatie voor het onderwijs.
Referenties (max. 2):

Banner
Banner
Banner

‘Zie de mens’ – ontmoet, leer en inspireer tijdens het NVMO Congres 2027 in Groningen.

19, 20 en 21 mei in Martiniplaza Groningen