Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
In het visiedocument ‘Planetaire gezondheid in de UMC-opleidingen’ van de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (tegenwoordig UMC<i>NL</i>) staat de volgende doelstelling: ‘<i>Alle zorgopleidingen streven ernaar om vanaf het academisch jaar 2025-2026 de concepten duurzame zorg en planetaire gezondheid in het onderwijs van zorgprofessionals op te nemen</i>’ (1). Binnen de bacheloropleiding Geneeskunde van de Rijksuniversiteit Groningen is gezocht naar een manier om planetaire gezondheid (PG) een herkenbare plek te geven binnen het huidige curriculum van de bachelor waardoor alle nieuwe studenten geneeskunde er vanaf het huidige studiejaar kennis over zullen gaan hebben.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
Het onderwijsinnovatieteam PG heeft samen met twee student-assistenten gezocht naar raakvlakken met het onderwerp binnen het bestaande medisch inhoudelijke bacheloronderwijs. Deze raakvlakken zijn met de onderwijscoördinatoren besproken en zijn vervolgens gemarkeerd met behulp van een speciaal ontwikkeld logo.
Bij aanvang van het studiejaar 2025-2026 zijn de eerstejaarsstudenten tijdens de introductiedagen kort geïnformeerd over het onderwerp PG en hebben kennisgemaakt met dit logo. In het eerste semester van het eerste studiejaar is een inleidend college over PG toegevoegd aan het medisch inhoudelijke programma waarna de studenten voldoende basiskennis hebben om de onderwijsmomenten die gemarkeerd zijn met het logo ook in een context kunnen plaatsen.
Naast medisch theoretisch onderwijs is competentieonderwijs een wezenlijk onderdeel van de bachelor Geneeskunde in Groningen. Dit onderwijs bevatte reeds een aantal opdrachten die raken aan PG (bijvoorbeeld over productie van afval tijdens de zorgstage en de co-benefits – voordelen voor mens én planeet – van leefstijlverbetering). Deze opdrachten blijven onveranderd bestaan en zullen worden verrijkt met extra studiestof over het onderwerp.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
De gekozen aanpak maakt gebruik van bestaande onderwijsmomenten en vereist behoudens het inleidende college geen extra onderwijstijd. De markering met het logo in het bestaande theoretische bacheloronderwijs maakt dat studenten zich bewust worden van de vele contexten waarin PG een rol speelt. Met deze toegenomen bewustwording en extra achtergrondkennis zullen de studenten de al bestaande opdrachten in het competentieonderwijs met meer begrip en diepgang kunnen vervullen.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
PG kan worden geïntegreerd in de bachelor Geneeskunde zonder grote uitbreiding of herziening van het curriculum. Een volgende stap is evaluatie van de impact op kennis, houding en gedrag van studenten. Daarnaast zal het een uitdaging zijn het onderwijs te bestendigen ook nadat het innovatieteam PG gestopt is.
Referenties (max. 2):
https://www.nfu.nl/sites/default/files/2024-05/20240516_NFU-Visie_PlanetaireGezondheid.pdf