Context / probleemstelling of aanleiding

Probleemstelling (inclusief theoretische onderbouwing en onderzoeksvraag/vragen):
Audiopodcasts worden steeds vaker ingezet binnen diverse opleidingen in de gezondheidszorg. Eerdere reviews hebben het gebruik van audiopodcasts in medische opleidingen onderzocht (1,2), maar deze maakten geen onderscheid tussen de inzet van podcasts in de initiële opleidingen, de vervolgopleidingen of in nascholingen. Omdat deze opleidingen verschillen in curriculumopbouw, leerdoelen en voorkennis van studenten, bieden eerdere reviews onvoldoende inzicht in de geschiktheid van audiopodcasts als onderwijsmateriaal voor bachelor- en masterstudenten. Daarnaast leverden eerdere reviews behalve een koppeling aan Kirkpatricks model weinig onderwijskundige waarde, noch resultaten over curriculum-implementatie. In deze scoping review brengen we in kaart hoe audiopodcasts effectief kunnen worden ingezet binnen de initiële opleidingen tot gezondheidsprofessional.
Methode:
We voerden een scoping review uit volgens de PRISMA-ScR richtlijn. De zoekstrategie werd opgesteld in samenwerking met een medisch bibliothecaris. We doorzochten de elektronische databases Medline, Embase, Web of Science, CINAHL en ERIC. De belangrijkste inclusiecriteria waren: 1) deelnemers zijn studenten in opleiding tot gezondheidsprofessional, 2) de studie onderzoekt het leereffect van audiopodcasts als onderwijsmateriaal, 3) onderzoek vindt plaats binnen de context van een opleiding tot gezondheidszorgprofessional. Zowel kwalitatieve als kwantitatieve studies werden geïncludeerd. Geëxtraheerde data omvatten onder andere algemene studiekenmerken, informatie over de setting (opleiding, onderwerp vak), en informatie over de podcast (onderwerp, implementatie, motivatie keuze voor podcast).
Resultaten (en conclusie):
We includeerden 59 artikelen. De meeste studies kwamen vanuit de geneeskundeopleiding (37,5%) en de verpleegkundeopleiding (37,5%). De podcasts behandelden uiteenlopende onderwerpen op het gebeid van (bio)medische kennis, klinische vaardigheden, (interprofessionele) samenwerking evenals academische vaardigheden. We hebben drie manieren van implementatie in de opleidingen geïdentificeerd, namelijk 1) als opname/vervanging van (hoor)colleges, 2) als aanvulling op/vervanging van zelfstudie, 3) als onderdeel van een activerende leeractiviteit.
In de motivatie om voor een podcast als onderwijsmateriaal te kiezen identificeerden we de volgende thema’s: 1) aankaarten onderbelichte/afwezige onderwerpen in het curriculum, 2) versterken empathie en bewustwording door het delen verhalen van patiënten en ervaringsdeskundigen 3) vergroten toegankelijkheid en flexibiliteit lesmateriaal, 4) inzicht creëren in de praktijk door delen casuïstiek en ervaringen rolmodellen, 5) vergroten van betrokkenheid en motivatie bij moeilijke of ontoegankelijke onderwerpen, 6) als innovatieve onderwijsmethode.
Discussie (beschouwing resultaten en conclusie in het kader van de theorie):
Deze scoping review laat zien dat podcasts op diverse manieren worden ingezet binnen de initiële opleidingen tot gezondheidsprofessional, en biedt aanknopingspunten voor het gericht inzetten van podcasts als onderwijsmateriaal.
De variatie in de gevonden implementatievormen laat zien dat podcasts kunnen dienen als leermiddel met als enkel doel kennisoverdracht, maar ook als onderdeel van een activerende leeractiviteit zoals in een flipped classroom setting. De effectiviteit van een podcast als leermiddel is daarmee afhankelijk van de context waarin deze wordt ingezet.
In meerdere studies werden podcasts ingezet als aanvullende materiaal, zonder verdere integratie in het onderwijs. De motivatie hiervoor was vaak het aankaarten van een onderbelicht/afwezig onderwerp. Dit lijkt in sommige gevallen een manier om tijdsgebrek in het curriculum te omzeilen, wat verschillende vragen oproept, bijvoorbeeld over de onderwijskundige waarde. Tegelijkertijd onderstrepen motieven zoals het vergroten van empathie, praktijkinzicht en het vergroten van betrokkenheid en motivatie dat podcasts ook geschikt zijn voor affectieve en sociale leerdoelen.
Om de onderwijskundige waarde van podcasts te maximaliseren, is het essentieel dat ze goed worden ontworpen en geimplementeerd volgens de principes van constructive alignment, waarbij de leerdoelen, leeractiviteiten en toetsing op elkaar zijn afgestemd zijn.
Referenties:
1. Kelly JM, Perseghin A, Dow AW, Trivedi SP, Rodman A, Berk J. Learning Through Listening: A Scoping Review of Podcast Use in Medical Education. Acad Med. 2022;97(7):1079-85.
2. Caldwell KE, Zarate-Rodriguez JG, Fox JC, Yaeger L, Wise PE. Listen up: a systematic review of the utilization and efficacy of podcasts for medical education. Global Surg Educ. 2024;3(1).