Context / probleemstelling of aanleiding

Probleemstelling (inclusief theoretische onderbouwing en onderzoeksvraag/vragen):
Een diverse medische beroepsgroep is sociaal rechtvaardig en verbetert de zorgkwaliteit. In Nederland zijn specialisten met ouders zonder BIG-registratie, met een migratieachtergrond en/of met een lage sociale-economische status <i>Underrepresented in Medicine</i> (URM).(1) URM geneeskundestudenten en arts-assistenten ervaren hardnekkige barrières onderweg naar een specialisme. Eerder onderzoek houdt geen rekening met hoe deze factoren loopbaankeuzes beïnvloeden. Onze studie vult deze lacunes op door te bestuderen 1) welke barrières en bevorderende factoren URM studenten en arts-assistenten ervaren onderweg naar een medisch specialisme, en 2) hoe deze factoren hun loopbaankeuzes beïnvloeden.
Methode:
Om de ervaringen van de URM zelf in beeld te brengen werd gekozen voor een kwalitatieve studieopzet, waarin 15 URM studenten en artsen in opleiding tot specialist deelnamen aan semigestructureerde interviews. De data werden geanalyseerd middels thematische analyse, op hybride deductieve-inductieve wijze. Deductieve codes waren geformuleerd op basis van eerdere literatuur over <i>sense of belonging</i> en Bourdieu’s kapitaaltheorie, waarin o.a. economisch (geld), sociaal (sociaal netwerk) en cultureel kapitaal (kennis, gedragingen) invloed hebben op sociale mobiliteit. (2) Vanuit de data werden waar deductieve codes niet passend waren, inductieve codes geformuleerd en deductieve codes aangepast dan wel samengevoegd met nieuw codes. Thema’s werden geconstrueerd en vervolgens besproken en aangescherpt in onderzoeksteambesprekingen.
Resultaten (en conclusie):
Twee thema’s werden geformuleerd. 1) <i>Oorspronkelijk en verworven kapitaal</i> werden beschreven als belangrijke invloeden op loopbaanontwikkeling. Deelnemers hadden het gevoel dat hun economisch, sociale en culturele kapitaal hun interesse en motivatie beïnvloedde, en de toegang tot kennis, coaching en kansen om een netwerk en CV te bouwen beperkte. Dit kapitaal achtten zij noodzakelijk om medisch specialist te worden. Inspanningen door de deelnemers en hun omgeving hielpen hen om dit te verkrijgen.
Daarnaast speelde 2) <i>wat er werd gevoeld, gehoord en gezien</i> in de prille medische carrière een belangrijke rol in loopbaanoverwegingen. In <i>wat werd gevoeld</i> stond <i>sense of belonging</i> centraal; alle deelnemers onderstreepten het belang van zich comfortabel en verbonden voelen binnen een team. S<i>ense of belonging</i> beïnvloedde ook het beeld van specialismen waarop carrièrebesluiten werden gebaseerd; positieve ervaringen konden leiden tot een rooskleurig beeld en verhoogde motivatie, terwijl negatieve ervaringen met bijvoorbeeld racisme juist konden leiden tot een negatief beeld van het specialisme, demotivatie en zelfselectie. In s<i>ense of belonging</i> waren gedeelde waarden, zoals openheid, vaak belangrijker dan diversiteit binnen een team. Wat <i>werd gehoord</i> van peers en in hoeverre diversiteit <i>werd gezien</i> vormde hoe URM vakgebieden zagen, hoe zij verwachtten er binnen te passen en hoe groot zij hun kans schatte om hierin te specialiseren. Dit werkte door in hun verwachting, motivatie en zelfvertrouwen.
Discussie (beschouwing resultaten en conclusie in het kader van de theorie):
De resultaten laten zien hoe barrières gerelateerd aan het economisch, sociaal en cultureel kapitaal van URM samen met <i>sense of belonging</i>, wat wordt gehoord van peers en zichtbare diversiteit hun kansen, ervaringen, motivatie en beeldvorming van specialismen beïnvloeden. Deze invloeden op bijvoorbeeld motivatie en ervaringen werken mogelijk verder door, doordat ze keuzes, verwachtingen, gedrag en ervaringen in bijvoorbeeld vervolgcoschappen kunnen vormen. Deze studie verdiept de beperkte kennis over <i>sense of belonging</i> onder URM, waarin gedeelde waarden op de werkvloer belangrijk blijken en ervaringen met racisme ondermijnend werken. Uit onze bevindingen volgt dat toegang tot informatie en mentorschap vergemakkelijkt moet worden, door medisch specialisten zich meer uitnodigend te laten opstellen. Dit stimuleert ook een open sfeer op de werkplek en daarmee <i>sense of belonging</i>. Met datzelfde doel dient racisme consequent te worden bestreden.
Referenties:
1. Mulder L, Wouters A, Akwiwu EU, Koster AS, Ravesloot JH, Peerdeman SM, et al. Diversity in the pathway from medical student to specialist in the Netherlands: a retrospective cohort study. The Lancet Regional Health – Europe. 2023;35.
2. Bourdieu P. The forms of capital. 1986. Cultural theory: An Anthology. Wiley-Blackwell Publishing, UK; 2011.