Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
De huidige gezondheidszorg staat voor grote en complexe maatschappelijke uitdagingen, zoals de vergrijzing, blijvende sociaaleconomische gezondheidsverschillen en de klimaatcrisis. Daarnaast verschuift zorg steeds meer van gecentraliseerde (dieren)ziekenhuizen richting de wijk, met allerlei complicaties in de samenwerking van zorgorganisaties, technische systemen en ethische vraagstukken tot gevolg. Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat het aanpakken van zulke complexe problemen vraagt om een interdisciplinaire benadering. Vraagstukken rond gezondheid raken namelijk aan biomedische gebieden van Geneeskunde, Diergeneeskunde en Farmacie, maar spelen zich ook af binnen het domein van de samenleving met maatschappelijke, ethische, technologische én ecologische aspecten.
Om studenten voor te bereiden op deze complexe gezondheidsvraagstukken in een veranderende samenleving, is er behoefte aan vernieuwende vormen van onderwijs. Interdisciplinair onderwijs biedt hier een krachtig antwoord op.
Vanuit deze visie is de bacheloropleiding Zorg, gezondheid en samenleving (ZGS) aan de Universiteit Utrecht ontwikkeld.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
ZGS is een kleinschalige, brede, interdisciplinaire bacheloropleiding opgebouwd rond maatschappelijke thema’s in plaats van klassieke academische disciplines. De opleiding kenmerkt zich door drie pijlers:
Inhoud (kennis): thema-gestuurd onderwijs rond actuele gezondheidsvraagstukken;
Vaardigheden: reflectie, zelfregulatie#_ftn1 en samenwerking zijn structureel ingebed;
Manier van leren: kleinschalig onderwijs, interdisciplinariteit en programmatisch toetsen.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
In de praktijk blijkt dat studenten in het begin worstelen met zelfregulerend leren. Toch herkennen zij later in het curriculum de waarde van hun opgedane vaardigheden en brede blik. Ze leren kritisch denken, perspectieven combineren en bruggen slaan tussen disciplines.
Een opvallend patroon is dat veel studenten starten met een helder doel over hun vervolgopleiding, maar in de loop van hun studie hun perspectief verbreden, hun toekomstplannen opnieuw vormgeven en divers uitstromen.
Ook voor docenten is de interdisciplinaire samenwerking een leerproces: velen zijn opgeleid binnen één discipline en nemen bestaande denkpatronen mee. Het vraagt tijd en afstemming om tot een gedeelde onderwijsvisie te komen.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Interdisciplinair onderwijs vraagt om bewust curriculumontwerp én professionele ontwikkeling van docenten.
Studenten profiteren van ruimte om hun professionele identiteit geleidelijk te ontwikkelen.
Door al vroeg in aanraking te komen met de complexiteit van gezondheidsvraagstukken, leren ze al vroeg navigeren tussen de verschillende domeinen die binnen deze vraagstukken een rol spelen.#_ftn1
Opleidingen als ZGS helpen studenten om weloverwogen keuzes te maken voor een vervolgopleiding of loopbaan, gebaseerd op een breed perspectief en zelfinzicht.
ZGS biedt daarmee een vernieuwend model voor het opleiden van toekomstige professionals in het brede domein van de gezondheidszorg: professionals die in staat zijn complexe vraagstukken te begrijpen en aan te pakken vanuit meerdere disciplines.
Referenties (max. 2):
Mylopoulos, M., Steenhof, N., Kaushal, A. & Woods, N. N. Twelve tips for designing curricula that support the development of adaptive expertise. <i>Med Teach</i> <b>40</b>, 850–854 (2018).
Zimmerman, B. J. Becoming a self-regulated learner: An overview. <i>Theory into Practice</i> vol. 41 64–70 Preprint at https://doi.org/10.1207/s15430421tip4102_2 (2002).