Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
Binnen de Utrechtse huisartsopleiding spelen opleiders, huisartsen die in hun eigen praktijk huisartsen-in-wording (AIOS) drie dagen per week opleiden, een belangrijke rol. De scholing die opleiders elk jaar moeten volgen (het opleiderscurriculum) was toe aan herziening. Opleiden op de werkplek in de praktijk is uitdagend omdat deze opleiders werkzaam zijn buiten de organisatiede huisartsopleiding, die verantwoordelijk is voor de kwaliteit van de opleiding. Via een innovatief ontwerp proces is een toekomst-bestendig opleiderscurriculum tot stand gekomen.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
Voor ons opleiderscurriculum is een ontwerponderzoek (Dietiker, 2015) met twee fases ingezet. In dit paper beschrijven wij de eerste fase. Huisartsopleiders zijn via de <i>rich picture</i> methode (Kahlke et al., 2024) bevraagd over hun visie op toekomstbestendig opleidersonderwijs. Voor deze methode is gekozen omdat huisartsopleiders geen onderwijskundigen zijn. Verwacht kon worden dat zij het lastig vinden om in pedagogische termen over een curriculum te praten. Het risico is dan er alleen over het ‘wat’ wordt gesproken en nauwelijks over het ‘hoe’. Huisartsopleiders tekenden 1) de ideale leeromgeving voor de AIOS in hun praktijk, 2) de ideale leeromgeving voor zichzelf als opleider en 3) de verbinding tussen deze leeromgevingen. Ná het tekenen volgde een interview waarin vooral over het derde punt, de verbinding, werd doorgevraagd. In de tweede fase van het ontwerponderzoek (najaar 2025) formuleren we ontwerpprincipes via discussies met andere stakeholders en raadplegen van de literatuur.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
Opleiders reflecteerden op de betekenis die het opleiden van de nieuwe generatie van huisartsen voor hen heeft. Zij beschreven wat in een opleiderscurriculum niet mag ontbreken, b.v., het belang van de uitwisseling met andere huisartsen waarmee zij samen een lerend netwerk vormen dat ook buiten de opleidingsdagen ondersteunend werkt. Opleiders hebben behoeft aan meer theorie over belangrijke onderwijskundige concepten bij het werkplekleren b.v. theorie over bewust rolmodelschap. Zij vonden het moeilijker om verbindende factoren tussen het opleidersonderwijs en opleidingspraktijk te beschrijven.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Belangrijke ontwerpprincipes voor het nieuwe curriculum lijken 1) een explicieter focus op de verbinding tussen de leeromgeving van opleiders en de leeromgeving van de AIOS; 2) de integratie van de wetenschap van het werkplekleren in het curriculum; 3) het versterken en bewuster inzetten van het lerend netwerk tijdens onderwijsdagen. In deze fase is onze les dat deze visuele methode helpt om over de abstracte verbinding tussen het leren van AIOS en het leren van de opleider te praten en zo onderliggende motivaties, spanningen en blinde vlekken die bij traditionele interviews soms onbesproken blijven zichtbaar te maken. Daarmee draagt dit proces bij aan duurzame innovatie – een toekomstbestendig curriculum.
Referenties (max. 2):
Dietiker, L. (2015). Mathematical story: A metaphor for mathematics curriculum. Educational Studies in Mathematics, 90 (3), 285–302. https://doi.org/10.1007/s10649-015-9627-x
Kahlke, R., Maggio, L. A., Lee, M. C., Cristancho, S., LaDonna, K., Abdallah, Z., Khehra, A., Kshatri, K., Horsley, T., & Varpio, L. (2024). When words fail us: An integrative review of innovative elicitation techniques for qualitative interviews [Article]. Medical Education. https://doi.org/10.1111/medu.15555