Zelfsturing in docentontwikkeling: autonomie als duurzame professionaliseringsstrategie

Informatie
Auteurs
Berg
Organisatie
Amsterdam UMC
Congres
Toekomstbestendig onderwijs: op naar een duurzame planeet - Congres 2026
Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
Sinds 2024 biedt de faculteit der Geneeskunde VU de leergang Kwalificatie Klinisch Onderwijs (KKO). De KKO is gericht op didactisch handelen van klinisch docenten op de werkplek. De KKO stimuleert werkplekdocenten om leermomenten te herkennen én te benutten vanuit hun diverse rollen, zoals inhoudsdeskundige, coach, supervisor en feedbackgever.
Het KKO-programma streeft zowel naar duurzame individuele ontwikkeling als impact op de werkvloer van de deelnemers. Daarom werd de ‘Persoonlijke Expertise opdracht’ geïntroduceerd. De opdracht stimuleert autonomie en zelfsturing binnen het professionaliseringstraject en biedt ruimte voor intercollegiale kennisdeling op de werkvloer (Van Lankveld et al., 2017).
Beschrijving van de interventie/innovatie:
Deelnemers kiezen voor deze opdracht zelf een onderwijskundig thema (zoals activerende didactiek, motivatie, digitalisering, of diversiteit & inclusie) en selecteren hierbij 2 à 3 relevante wetenschappelijke artikelen. Ze destilleren hieruit inzichten, bespreken deze met een collega-expert binnen of buiten de organisatie. Dit met als doel de toepasbaarheid in hun onderwijspraktijk te onderzoeken.
Als product maken de deelnemers een poster met hun belangrijkste bevindingen. Deze poster wordt gepresenteerd tijdens een afsluitend symposium. Iedere deelnemer verzorgt een pitch en gaat in gesprek met peers over het thema. Op deze manier wordt de persoonlijke expertise niet alleen verdiept, maar ook gedeeld en bediscussieerd in een bredere onderwijskundige gemeenschap.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
Het gebruik van deze opdracht heeft grote impact gehad op de mate waarin deelnemers hun inzichten in hun eigen praktijk hebben toegepast. Er zijn meerdere kandidaten die hun inzichten niet alleen binnen de cursus, maar ook met hun vakgroep en met hun management hebben besproken. Zo zijn er als resultaat van deze opdracht nieuwe onderwijsvormen op diverse werkvloeren geïntroduceerd. Bovendien is een deelnemer gevraagd plaats te nemen in de facultaire commissie ter bevordering van feedbackkwaliteit, als gevolg van haar expertise opdracht. Docentprofessionalisering VU ziet grote meerwaarde van deze opdracht voor de inhoudelijke relevantie van het traject en de directe impact op de werkvloer van deelnemers.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Om deze innovatie goed te implementeren is het belangrijk om de volgende zaken in acht te nemen:
Wegens weinig ervaring met onderwijskundig onderzoek, bestaat het risico dat kandidaten een te breed of te ambitieus onderwerp kiezen voor de beschikbare tijd. Het is dus van belang om de opdracht te voorzien van duidelijke kaders.
Begeleiding door opleiders en peer-intervisie zijn belangrijk voor het succes van de opdracht.
Referenties (max. 2):
Van Lankveld, T., Schoonenboom, J., Volman, M., Croiset, G., & Beishuizen, J. (2017). Developing a teacher identity in the university context: A systematic review of the literature. <i>Higher Education Research & Development, 36</i>(2), 325–342. https://doi.org/10.1080/07294360.2016.1208154

Banner
Banner
Banner

‘Zie de mens’ – ontmoet, leer en inspireer tijdens het NVMO Congres 2027 in Groningen.

19, 20 en 21 mei in Martiniplaza Groningen