Oefening baart kunst – Het effect van frequente formatieve toetsing op de voorschrijfvaardigheden van geneeskundestudenten

Informatie
Auteurs
Floor van Rosse
Hugo van der Kuy
Jorie Versmissen
Magali Heijkoop
Organisatie
Erasmus MC
Congres
Toekomstbestendig onderwijs: op naar een duurzame planeet - Congres 2026
Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
Diverse onderzoeken tonen aan dat startend artsen zich onvoldoende voorbereid voelen op het voorschrijven van geneesmiddelen en hier regelmatig fouten in maken. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat het geneeskundecurriculum onvoldoende oefenmogelijkheden biedt. In de masteropleiding in Rotterdam worden voorschrijfvaardigheden geoefend tijdens lijnonderwijs bestaande uit verschillende onderwijsonderdelen, waaronder een formatieve voorschrijftoets aan het begin van het mastercurriculum, waarop studenten persoonlijke narratieve feedback ontvangen. De lijn wordt afgesloten met een summatieve eindtoets. Eerder onderzoek toonde aan dat studenten na het maken van de formatieve toets beter presteerden op de technische aspecten van het recept in de eindtoets, maar niet in het afstemmen van het behandelplan op de patiënt.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
In september 2023 is het toetsprogramma binnen het geneesmiddelenonderwijs aangepast en sindsdien maken alle masterstudenten vijf formatieve voorschrijftoetsen. Deze toetsen worden afgenomen in het onderwijsblok voorafgaand aan een coschap waarop de casuïstiek en leerdoelen aansluiten. Studenten stellen een behandelplan op volgens de WHO 6-step methode en schrijven voor in een educatief voorschrijfsysteem. Met behulp van toetsanalyses en vragenlijsten onderzochten we het effect van frequente formatieve voorschrijftoetsen op de voorschrijfvaardigheden en het zelfvertrouwen van deze studenten.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
Tussen december 2024 en juli 2025 maakten 154 studenten uit het oude en 162 uit het nieuwe toetsprogramma de eindtoets. Studenten uit het nieuwe programma scoorden tijdens deze eindtoets gemiddeld hoger op het behandelplan (M=5,1, SD=0,8) dan studenten uit het oude programma (M=4,7, SD=1,1), <i>p</i>=0.002. Er was geen significant verschil in score voor de receptvraag. Ook was er geen significant verschil in zelfvertrouwen bij het opstellen van een behandelplan of recept.
Studenten die het nieuwe toetsprogramma doorliepen waardeerden de vele oefenmomenten en persoonlijke feedback. Daarnaast gaven beide groepen aan tijdens de coschappen nog weinig betrokken te worden bij het voorschrijfproces.
Omdat voorschrijven in de praktijk vaak onder tijdsdruk moet, heeft de eindtoets een tijdlimiet. Omdat tijdsdruk niet werd geoefend, ervaarden studenten de tijd voor de eindtoets als te kort en onverwacht.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Om geneeskundestudenten voor te bereiden op het voorschrijven is het nodig om voldoende veilige oefenmogelijkheden te creëren. Diverse casuïstiek, elementen van tijdsdruk en voldoende feedback zijn hierbij essentieel. Frequente formatieve toetsing leidt tot betere scores op de eindtoets, maar niet tot meer zelfvertrouwen. Het creëren van veilige oefen- en feedbackmogelijkheden tijdens de coschappen zou hier nog verder aan bij kunnen dragen.
Als docenten ervaarden we dat het invoeren van extra feedbackmomenten een hogere werkdruk met zich meebracht. Voor de haalbaarheid kozen we voor gestandaardiseerde feedback op veelgemaakte fouten, en persoonlijke feedback waar nodig.
Referenties (max. 2):
1.Kalfsvel LS et al. Does formative assessment help students to acquire prescribing skills? Eur J Clin Pharmacol. 2023;79(4):533-40.

Banner
Banner
Banner

‘Zie de mens’ – ontmoet, leer en inspireer tijdens het NVMO Congres 2027 in Groningen.

19, 20 en 21 mei in Martiniplaza Groningen