Context / probleemstelling of aanleiding
Context/probleemstelling of aanleiding:
In de gezondheidszorg worden emoties vaak gezien als lastig, vanuit de gedachte dat ze het klinisch oordeel kunnen vertroebelen. Hierdoor is een professionele cultuur ontstaan waarin weinig ruimte is voor emoties en de nadruk ligt op stressbestendigheid. Vooral in complexe zorgsituaties kan het negeren of onderdrukken van emoties echter ten koste gaan van het welzijn en de vitaliteit van zorgverleners en leiden tot emotionele uitputting, burn-out en afname van empathie en compassie, met negatieve gevolgen voor de werksfeer en kwaliteit van zorg. Meer aandacht voor emoties is essentieel om het welzijn van zorgprofessionals te ondersteunen, zeker gezien de hoge werkdruk, personeelstekorten en toenemende complexiteit van zorg in combinatie met het groeiende aantal zorgprofessionals dat kampt met emotionele uitputting en burn-out.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
De Music-Enhanced Emotion (Re)construction (MEER!) training is ontwikkeld om (toekomstige) zorgprofessionals op een gezonde manier met emoties te leren omgaan. De training combineert drie innovatieve bouwstenen: 1) de Theory of Constructed Emotion; 2) een evidence-informed reflectieve pedagogische aanpak met zes stappen; en 3) participatieve live muziek. Muziek wordt ingezet om lichamelijke gewaarwordingen, gevoelens en emoties op te roepen zodat daarmee kan worden gewerkt. Conform de onderliggende theorie gebruiken wij de term emotie”constructie” in plaats van “regulatie”. De training bestaat uit theoretische verdieping, zes oefeningen die stapsgewijs toewerken naar het (her)construeren van emoties, en huiswerkopdrachten.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
De eerste evaluaties laten zien dat muziek effectief persoonlijke herinneringen, lichamelijke gewaarwordingen, gevoelens en emoties oproept, wat de inzet ervan binnen de training onderbouwt. Deelnemers vonden de training “interessant, “verhelderend”, “inspirerend”, “nuttig” en “empowering”, en gaven aan dat ze door de oefeningen meer woorden konden geven aan hun emoties. Daarnaast gaven ze aan dat de theorie tot leven was gekomen door de training en dat dit onderwijs met grote impact is.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
De training is opgebouwd in lijn met de theorie en een goede samenhang tussen theorie, de pedagogische aanpak en participatieve live muziek. De combinatie van deze drie innovatieve elementen bleek een verfrissende en effectieve manier om bewustwording van en het werken met gevoelens en emoties te bevorderen en zorgde voor een unieke en inspirerende leerervaring. Tegelijkertijd vraagt implementatie om flexibiliteit: tijdsdruk in de zorg maakt het lastig om het volledige programma te doorlopen. Daarom zijn kortere varianten ontwikkeld voor verschillende doelgroepen en contexten. De volgende stap is nagaan hoe de training duurzaam en in volledige vorm kan worden geïntegreerd in het (vervolg)onderwijs.
Referenties (max. 2):
Barrett LF. https://doi.org/10.1093/scan/nsw154
Fleer J, et al. https://doi.org/10.1080/0142159X.2024.2387809