Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
Opleidingsplannen voor medisch specialisten zijn gebaseerd op de CanMEDs rollen en bevatten dan ook leerdoelen gericht op de competentie Communicatie. Opleidingen variëren in hoe zij aandacht schenken aan het verwerven van deze bekwaamheid. Vaak wordt sterk geleund op ‘learning on the job’. Communicatie verdient echter systematisch aandacht in alle medische vervolgopleidingen.
Binnen de opleiding tot ziekenhuisapotheker is sinds kort een ‘Entrusted Professional Activity’ (EPA) Consultvoering gedefinieerd. Aios moeten farmacotherapeutische gerelateerde problemen met ‘complexe’ patiënten kunnen bespreken en (samen) oplossen. Consultvoering met patiënten is een nieuwe taak voor ziekenhuisapothekers. In Amsterdam UMC ontwikkelden trainers medische communicatie samen met ziekenhuisapothekers een opbouwende leerlijn gericht op de competentie Communicatie. De gevolgde strategie kan model staan voor de ontwikkeling van leerlijnen Communicatie in andere medische vervolgopleidingen.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
De leerlijn is toegespitst op de specifieke leerdoelen zoals omschreven in de EPA Consultvoering, die is gebaseerd op het Calgary-Cambridge model. Tijdens 8 trainingsbijeenkomsten leren aios in welke situaties en op welke manier zij effectieve gesprekken kunnen voeren met patiënten en naasten. Iedere bijeenkomst staat een ander gespreksdoel centraal, opbouwend in complexiteit van de gevraagde gespreksvaardigheden: relatie opbouwen, exploreren, structureren en informeren, omgaan met emoties, samen beslissen, en motiveren. Kennisoverdracht wordt onderbouwd door context-specifieke bevindingen uit wetenschappelijke literatuur. Met vooraf ontwikkelde passende casuïstiek kunnen aios oefenen met acteurs. Daarnaast bespreken deelnemers gezamenlijk video-opnames van eigen consulten.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
In 2024-2025 voltooide een eerste cohort aios de gehele leerlijn. In evaluaties waardeerden zij de kleinschalige opzet en het oefenen met acteurs in een veilige sfeer. Het maken en gezamenlijk evalueren van eigen consultopnames bood inzicht in elkaars consultvoering, maar ging ook gepaard met schroom en praktische drempels, bijvoorbeeld voortkomend uit privacywetgeving.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Vanwege de breed gedragen introductie van de nieuwe EPA Consultvoering, kon deze vlot worden vertaald naar een geaccrediteerde, veelzijdige leerlijn.
Een duidelijke link tussen de EPA Consultvoering en inhoud van de training bevorderde het succes ervan.
Voor een effectief leerproces is van belang dat aios bij aanvang overtuigd zijn van de waarde van effectieve communicatie met complexe patiënten voor hun ontwikkeling en werkpraktijk.
Voor het gezamenlijk bespreken van eigen video-opnames zouden praktische en sociale drempels zoveel mogelijk moeten worden weggenomen.
Referenties (max. 2):