Context / probleemstelling of aanleiding
Context/probleemstelling of aanleiding:
Verpleegkundig specialisten (VS) dragen vanaf hun eerste werkdag verantwoordelijkheid voor veilig en doelmatig voorschrijven. Hoewel er voor deze beroepsgroep zowel een landelijk beroepsprofiel als een opleidingsprofiel is, bestaan er in de praktijk grote verschillen in hoe hogescholen farmacotherapie onderwijzen en toetsen. Een landelijk farmacotherapeutisch raamwerk ontbreekt, waardoor opleidingen eigen accenten leggen. Dit kan ertoe leiden dat afgestudeerde VS verschillen in hun startbekwaamheid en minder goed voorbereid zijn op actuele maatschappelijke en technologische uitdagingen.
Deze ontstane variatie weerspiegelt een breder patroon binnen het gezondheidszorgonderwijs. Docenten signaleren dat de aansluiting van onderwijs op de beroepspraktijk vaak onvoldoende duurzaam is geborgd. Tegelijkertijd groeit ook de urgentie om in voorschrijfonderwijs structureel aandacht te besteden aan medicatieverspilling, kosteneffectiviteit en milieu-impact. Dit benadrukt de noodzaak om faramcotherapie-onderwijs te vernieuwen. Omdat docenten al zwaar belast zijn, is het niet haalbaar dat iedere opleiding afzonderlijk het wiel uitvindt. Landelijke samenwerking en het delen van kennis en materialen is daarom essentieel voor toekomstbestendig (farmacotherapie)onderwijs.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
Om deze uitdagingen aan te pakken is in 2025 de landelijke werkgroep farmacotherapieonderwijs MANP opgericht met farmacotherapiedocenten van alle tien hogescholen en onderwijsinstellingen die de master Advanced Nursing Practice aanbieden. Vanuit de principes van constructive alignment (Biggs & Tang, 2011) en situated learning (Lave & Wenger, 1991) werkt de werkgroep aan effectiever farmacotherapieonderwijs, het delen van ervaringen, het versterken van samenwerking en meer harmonisatie. Daarnaast ontwikkelt de werkgroep een landelijk leer- en toetsraamwerk waarin veiligheid, effectiviteit en duurzaamheid centraal staan. Het samenwerkingsverband kent drie fasen:
Overzichtsfase: inventarisatie van meningen van docenten, alumni en praktijkopleiders;
Consensusfase: via een Delphi-proces vaststellen welke leeruitkomsten en geneesmiddelen als basiskennis en -vaardigheden gelden bij afstuderen, zodat opleidingen hun curricula beter kunnen inrichten;
Ontwikkelfase: gezamenlijke ontwikkeling van onderwijsproducten die duurzaam inzetbaar zijn voor docenten en waarin ook duurzaamheidsaspecten, zoals medicatieverspilling, kosten en milieu-impact, expliciet zijn geïntegreerd.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
De eerste fase laat zien dat samenwerking leidt tot een kritische blik op curricula. Nog voor de ontwikkelfase werden docenten gestimuleerd tot reflectie op hun eigen onderwijs. De systematische inventarisatie van meningen van alumni, praktijkopleiders en docenten biedt bovendien een breed gedragen fundament voor de verdere opbouw van het leer- en toetsraamwerk.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Landelijke samenwerking vormt een stevige basis voor harmonisatie en kwaliteitsverbetering. Gezamenlijke materialen maken onderwijs consistenter, schaalbaarder en minder afhankelijk van individuele voorkeuren. De integratie van duurzaamheid vergroot de maatschappelijke relevantie en toekomstbestendigheid van voorschrijfonderwijs.
Tot slot hopen wij dat gezamenlijk eigenaarschap van docenten, alumni en praktijkopleiders het draagvlak voor vernieuwing versterkt en de curricula verder tot bloei brengt. Daarmee wordt zichtbaar dat samenwerking over de grenzen van de eigen opleiding heen kan uitmonden in robuuste en toekomstbestendige oplossingen.
Referenties (max. 2):
