Context / probleemstelling of aanleiding

Context/probleemstelling of aanleiding:
De master Geneeskunde VU start met het voorbereidend coschap. Gedurende 6 weken worden klinische vaardigheden, waaronder het lichamelijk onderzoek (LO), onderwezen aan groepen van twaalf studenten. Veel onderdelen, zoals onderzoek van hart, longen en buik, worden op gezonde medestudenten geoefend. Het objectief leren beschrijven van de algemene indruk bij een zieke patiënt is echter moeilijk te oefenen op een gezonde medestudent. Om dit te verbeteren is augmented reality (AR) toegevoegd aan het onderwijs, in de vorm van het beoordelen van een hologram van een ziek persoon.
Beschrijving van de interventie/innovatie:
Er is gekozen voor implementatie van de software GigXR ‘Holopatient’ [1] met de Microsoft Hololens. GigXR maakt het mogelijk om realistische hologrammen van zieke patiënten te projecteren in de lesruimte. Studenten kunnen zo samen een virtuele patiënt beoordelen die verschillende stadia van ziekte doorloopt, zoals een patiënt met COVID-19 die verslechtert van een stabiele situatie naar dreigende ademhalingsproblemen.
Ervaringen/analyse van de implementatie:
De introductie van virtuele patiënten werd door studenten als waardevol ervaren: oefenen met hologrammen geeft een realistischer beeld dan oefenen op gezonde medestudenten. Studenten kunnen direct de geleerde theorie toepassen in een ‘authentieke’ leersituatie, waarbij ze veilig fouten kunnen maken en hiervan leren.
Tegelijkertijd bracht de implementatie uitdagingen met zich mee. Technische ondersteuning van de softwareleverancier was op afstand vanuit de Verenigde Staten, waardoor praktische problemen lastig op te lossen waren. Docenten vonden het gebruik van de Hololens niet altijd intuïtief en hadden moeite met opstarten en het plaatsen van hologrammen, dusdanig dat implementatie in de les vaak niet lukte. Daarnaast is meekijken via de Hololens niet mogelijk, waardoor het lastig is collega’s te ondersteunen bij problemen. Daarom is gekozen voor een kleine groep vaste docenten om ervaring op te bouwen met vaste ondersteuning van 1 IT-specialist.
Ondanks deze maatregelen bleven technische problemen terugkeren. Onderzoek toont aan dat het WiFI-netwerk Eduroam waarschijnlijk onvoldoende capaciteit heeft voor dergelijke software. Daarnaast wordt de Hololens niet meer ondersteund door Microsoft, waardoor urgente software-updates niet kunnen worden doorgevoerd. Momenteel wordt onderzocht of nieuwe, meer intuïtieve AR-brillen van Meta en een nieuw WiFI-netwerk de implementatie kunnen vergemakkelijken. Kosten en technische haalbaarheid blijven belangrijke overwegingen voor structurele inbedding.
Lessons learned (implicaties voor de praktijk):
Voor succesvolle implementatie van AR in het onderwijs is goede ICT-ondersteuning vanaf het begin essentieel. Het aanwijzen van een kernteam van docenten bevordert expertise en continuïteit. Innovaties zoals AR vragen om flexibiliteit en doorzettingsvermogen, maar kunnen waardevolle leerervaringen opleveren wanneer de randvoorwaarden op orde zijn.
Referenties (max. 2):
[1] GigXR. (2025, 31 juli). <i>HoloPatient by GIGXR: Enhancing Patient Care Training</i>. https://www.gigxr.com/holopatient/