Context / probleemstelling of aanleiding

Probleemstelling (inclusief theoretische onderbouwing en onderzoeksvraag/vragen):
Binnen universitair gezondheidsonderwijs combineren stafleden onderwijs vaak met andere taken, zoals onderzoek en patiëntenzorg. Onderwijs wordt vaak ondergewaardeerd, wat mogelijk verband houdt met de cultuur van een organisatie.[1] Tot nu toe is er weinig bekend over de organisatiecultuur met betrekking tot het waarderen van onderwijs. Dit inzicht is echter belangrijk, omdat onderwijskwaliteit gebaat is bij gemotiveerde stafleden. Het concurrerende waarden model van Quinn is ontwikkeld om organisatieculturen te beschrijven en geeft aan op welke cultuuraspecten de nadruk ligt en wat de normen en waarden zijn.[2] Het model bestaat uit twee hoofddimensies: een focus op controle versus flexibiliteit en een interne versus externe focus. Dit resulteert in vier soorten oriëntaties: een collaboratieve of mensgerichte oriëntatie (intern/flexibel), een controle- of efficiëntieoriëntatie (intern/controle), een innovatieoriëntatie (extern/flexibel) of een prestatieoriëntatie (extern/controle). Het doel van deze studie is om te onderzoeken hoe de huidige en gewenste waardering van onderwijs zich volgens stafleden verhoudt tot de organisatiecultuur.
Methode:
We hebben een kwalitatief onderzoek uitgevoerd met 18 semi-gestructureerde vignette-interviews met stafleden die naast onderzoek en/of patiëntenzorg ook betrokken zijn bij het onderwijs. Het concurrerende waarden model van Quinn werd gebruikt om de organisatiecultuur te onderzoeken. De interviews werden getranscribeerd en we combineerden een inductieve en deductieve benadering om de gegevens te analyseren.
Resultaten (en conclusie):
Stafleden geven aan dat onderwijs momenteel over het algemeen ondergewaardeerd wordt in vergelijking met onderzoek en patiëntenzorg. Zij wensen dan ook een betere waardering voor onderwijs. De huidige organisatiecultuur rond onderwijs is sterk gericht op efficiëntie en formele aspecten, zoals het aantal onderwijsuren dat stafleden vervullen. Daarentegen geven stafleden aan een gewenste voorkeur te hebben voor een cultuur die sterker gefocust is op samenwerking en professionele ontwikkeling. Daarnaast verschillen de percepties van stafleden wat betreft de waardering van onderwijs door vakgroepvoorzitters. Sommige vakgroepvoorzitters zien onderwijs als een “vinkje”, terwijl anderen onderwijs waardevol vinden voor de organisatie en van mening zijn dat het kansen biedt voor professionele groei van stafleden. Het lijkt voor leiders een uitdaging te zijn om een evenwicht te vinden tussen een op samenwerking gerichte en een op controle gerichte organisatiecultuur ten aanzien van de waardering van onderwijs.
Discussie (beschouwing resultaten en conclusie in het kader van de theorie):
Het concurrerende waarden model van Quinn helpt de culturele spanningen die in dit onderzoek naar voren komen te verklaren. De deelnemers beschrijven de huidige cultuur als sterk controle- en efficiëntiegericht, terwijl ze een duidelijke voorkeur uitspreken voor een meer op de mens gerichte organisatie die samenwerking waardeert en professionele ontwikkeling ondersteunt.
Deelnemers rapporteren duidelijke verschillen tussen vakgroepen in de manier waarop onderwijs wordt gewaardeerd, wat wijst op de aanwezigheid van cultuurverschillen tussen groepen. Leiderschap lijkt een factor te zijn die deze culturele dynamiek beïnvloedt. Literatuur over organisatiecultuur en leiderschap benadrukt hun wederzijdse invloed, wat suggereert dat bijstelling van organisatiecultuur zowel moet focussen op de leiders als op groepsdynamiek. Verdere studies dienen de invloed van leiderschap en groepsdynamiek op subculturen in de context van het universitaire gezondheidsonderwijs te exploreren.
Referenties:
[1] Steinert, Y., O’Sullivan, P. S., & Irby, D. M. (2024). The Role of Faculty Development in Advancing Change at the Organizational Level. <i>Academic medicine : journal of the Association of American Medical Colleges</i>, <i>99</i>(7), 716–723.
[2] Cameron, K. S., & Quinn, R. E. (2011). <i>Diagnosing and Changing Organizational Culture: Based on the Competing Values Framework</i> (3rd ed.). San Francisco: Jossey-Bass.