Ervaringen van patiënten en partners met interprofessionele zorg en onderwijs binnen een Interprofessionele Educatie Unit (IPE-unit) op een kraamafdeling

Informatie
Auteurs
Anne de la Croix
Fedde Scheele
Iris Adrichem
Jacqueline Timmermans
Joyce Kors
Rashmi Kusurkar
Saskia Oosterbaan-Lodder
Organisatie
ACTA
Amsterdam UMC
Hogeschool Inholland
OLVG
Congres
Toekomstbestendig onderwijs: op naar een duurzame planeet - Congres 2026
Context / probleemstelling of aanleiding

Probleemstelling (inclusief theoretische onderbouwing en onderzoeksvraag/vragen):
InterProfessionele Educatie Units (IPE-units) op ziekenhuisafdelingen zijn een manier om gezondheidszorgstudenten voor te bereiden op samenwerking binnen het praktijklandschap, de zogenaamde Landscape of Practice (LoP)(1), waar studenten van verschillende beroepsgroepen en patiënten elkaar ontmoeten. Hoewel leren binnen deze IPE-units gericht is op het verbeteren van interprofessioneel samenwerken in de patiëntenzorg, is er weinig bekend over de ervaringen van patiënten met interprofessionele zorg en onderwijs binnen deze IPE-units, m.n. op afdelingen met relatief korte opnameduur, zoals een kraamafdeling. Dit leidde tot onze onderzoeksvraag: Wat zijn de ervaringen van patiënten en hun partners met interprofessionele zorg en onderwijs binnen een IPE-unit van een kraamafdeling?
Methode:
Patiënten die in aanmerking komen voor zorg op de IPE-unit zijn diegenen die laag-en midden-complexe zorg nodig hebben. Deze patiënten worden hierover bij opname op de kraamafdeling ingelicht. Patiënten werden geselecteerd uit degenen die beschikbaar waren tijdens de periode van ons onderzoek (convenience sampling), en we hebben doelbewust patiënten met verschillende niveaus van ouderschapservaring en verschillen in etnische achtergronden opgenomen om diversiteit in perspectieven te garanderen (purposive sampling). Patiënten ontvingen eerst een flyer in lekentaal, waarna ze konden kiezen voor meer gedetailleerde informatie over het interview. Na het geven van informed consent werden er semi-gestructureerde interviews afgenomen met 14 ouderparen op de dag van ontslag uit het ziekenhuis, in de patiëntkamer, of op verzoek van de patiënt op een andere locatie. We hanteerden een inductieve constructivistische thematische analyse, waarbij we sensibiliserende concepten uit Landscapes of Practice (LoP) en Core Competencies for Interprofessional Collaborative Practice(2) gebruikten als leidraad voor de codering en interpretatie van de data. Het onderzoeksteam was divers, inclusief een patiëntvertegenwoordiger.
Resultaten (en conclusie):
We identificeerden drie onderling samenhangende thema’s met betrekking tot de ervaringen van patiënten en hun partners: 1) De behoefte aan het hebben van vertrouwen in het interprofessionele studententeam. Dit gebeurt wanneer studenten zelfvertrouwen tonen terwijl ze eerlijk zijn over de grenzen van hun kennis en kunde, en wanneer studenten oprechte interesse tonen voor het welzijn van patiënten; 2) De waarde van IPE inzien, zowel voor studenten als voor (toekomstige) patiënten; 3) De wil om bij te dragen aan IPE, zonder een formele rol te ambiëren in het opleiden van studenten.
Discussie (beschouwing resultaten en conclusie in het kader van de theorie):
Ons onderzoek toont aan dat leren met en van patiënten op IPE-unit verder gaat dan het bijdragen aan het begrip dat studenten krijgen over de rollen en verantwoordelijkheden van de betrokken beroepsgroepen. Het vraagt om erkenning voor de rol van patiënten en hun partners binnen het praktijklandschap (LoP). Als bruggenbouwers – ‘boundary spanners’ -kunnen zij de kloof overbruggen tussen hun eigen zorgervaringen en de verschillende professionele perspectieven van studenten. Studenten leren zo ook wat belangrijk is voor patiënten in interprofessionele zorg. Vervolgonderzoek kan ingaan op wat patiënten – naast vertrouwen in het interprofessionele studententeam én vermijden van de vraag om “feedback” – nodig hebben voor hun rol in het opleiden van gezondheidszorg-studenten.
Onze onderzoeksresultaten hebben ook gevolgen voor docentprofessionalisering van IPE-tutoren: zij moeten studenten niet alleen ondersteunen in leren van, met en over elkaars rollen en verantwoordelijkheden, maar ook expliciet begeleiden in aandacht voor patiëntenwelzijn, naast medisch-inhoudelijke aspecten van de zorg. Tutoren dienen getraind te worden om natuurlijke gesprekken tussen studenten en patiënten te faciliteren, zonder nadruk op ‘feedback’, zodat patiënten en partners hun ervaringen laagdrempeliger delen. Dit verdiept studenteninzicht in patiëntgerichte interprofessionele zorg, bevordert vertrouwen van patiënten en partners in studententeams én versterkt interprofessioneel leren en de zorgkwaliteit.
Referenties:
1. Wenger-Trayner E, Fenton-O’Creevy M, Hutchinson S, Kubiak C, Wenger-Trayner B. Learning in landscapes of practice: Boundaries, identity, and knowledgeability in practice-based learning: Routledge; 2014.
2. (IPEC). Core Competencies for Interprofessional Collaborative Practice: 2016 Update Washington, DC2023 [updated 2023

Banner
Banner
Banner

‘Zie de mens’ – ontmoet, leer en inspireer tijdens het NVMO Congres 2027 in Groningen.

19, 20 en 21 mei in Martiniplaza Groningen