Context / probleemstelling of aanleiding

Probleemstelling (inclusief theoretische onderbouwing en onderzoeksvraag/vragen):
In het huidige hoger onderwijs ligt de nadruk steeds meer op flexibiliteit in leeromgevingen, waardoor studenten meer keuzevrijheid hebben in waar, wanneer, hoe en wat zij leren. Succesvol zijn binnen flexibele leeromgevingen vereist goede ZRL-vaardigheden: het actief plannen, monitoren en reguleren van leergedrag, motivatie, cognitie en context. Studenten met goede ZRL-vaardigheden hebben een grotere kans op academisch succes en vertonen hogere motivatie, zelftevredenheid en effectiever gebruik van leermethoden (Zimmerman, 2002). Aangezien flexibele leeromgevingen een groter beroep doen op ZRL-vaardigheden, kunnen deze vaardigheden hier even belangrijk zijn als of zelfs belangrijker zijn dan in conventionele curricula. Bovendien speelt co-regulatie een belangrijke rol bij het ondersteunen van de ontwikkeling van ZRL. Binnen dit kader onderzoeken we een flexibel bachelorprogramma Geneeskunde dat gebruikmaakt van reflectieportfolio’s. Wij onderzochten deze portfolio’s om ZRL en CRL in kaart te brengen. Onze onderzoeksvragen zijn:
a) Hoe reguleren studenten hun leren binnen dit flexibele programma?
b) Hoe ontwikkelen hun ZRL-vaardigheden zich gedurende het academisch jaar?
c) Welke individuen en factoren beïnvloeden dit proces?
Methode:
De studie werd uitgevoerd binnen de recentelijk herontworpen bachelor Geneeskunde aan de Universiteit Maastricht. Dit curriculum, gebaseerd op probleemgestuurd leren, is ontwikkeld om studenten een flexibeler leerproces te bieden. De voortgang van studenten werd vastgelegd in digitale portfolio’s. De portfolio’s van eerstejaars (n=17) en tweedejaars (n=13) studenten werden geanalyseerd op indicatoren en patronen van ZRL en CRL via template-analyse, met een a priori template gebaseerd op het cyclische ZRL-model (Zimmerman & Moylan, 2009).
De bevindingen werden getrianguleerd met aanvullende individuele interviews met dezelfde studenten (n=18) en hun leerteamcoaches (n=6). De interviews waren semigestructureerd en omvatten open vragen over ZRL, perspectieven op de resultaten van de portfolio-bevindingen, en factoren of individuen die de ontwikkeling van ZRL beïnvloeden. De interviewdata werden geanalyseerd met reflexieve thematische analyse.
Resultaten (en conclusie):
De resultaten van de portfolio-analyse toonden aan dat alle fasen van ZRL, namelijk voorbereiding, uitvoering en zelfreflectie, aan bod kwamen in de portfolio’s van de studenten. Over het algemeen kreeg de uitvoeringsfase echter veel minder aandacht dan de andere fasen, zowel bij eerstejaars- als tweedejaarsstudenten. In de uitvoeringsfase lag de nadruk meer op zelfcontrole dan op zelfobservatie, in de voorbereidingsfase meer op taakanalyse dan op zelfmotiverende overtuigingen, en in de reflectiefase meer op zelfbeoordeling dan op zelfreactie. Er waren weinig tot geen verschillen tussen eerste- en tweedejaarsstudenten en tussen de eerste en derde periode van het academisch jaar.
De resultaten van de interviews ondersteunen de bevindingen van de portfolio-analyse en verrijken het beeld van ZRL. Studenten beschreven uiteenlopende manieren waarop zij hun leren plannen, uitvoeren en daarop reflecteren. Uit de interviews kwam daarnaast naar voren dat de factoren die dit proces beïnvloeden zich op meerdere niveaus bevinden: op studentniveau, bijvoorbeeld in de vorm van hun ervaren competentie of eerdere leergewoonten; op interpersoonlijk niveau, door de invloed van medestudenten of docenten; en op curriculumniveau, zoals de beschikbare leermiddelen of de toetsvorm.
Discussie (beschouwing resultaten en conclusie in het kader van de theorie):
De combinatie van portfolio-analyse en interviews biedt een genuanceerd beeld van ZRL en CRL in een flexibele bacheloropleiding Geneeskunde. Studenten tonen een grote variatie aan ZRL-gerelateerde gedragingen in de fasen voorbereiding, uitvoering en zelfreflectie. Bovendien spelen medestudenten en teamcoaches een rol bij het ondersteunen van deze vaardigheden in hun leeromgeving. De studie draagt bij aan zowel onderzoek als praktijk door een beter inzicht te bieden in de ontwikkeling van ZRL bij studenten in flexibele leeromgevingen en factoren die deze ontwikkeling ondersteunen.
Referenties:
Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a Self-Regulated Learner: An Overview. <i>Theory into
Practice, 41</i>(2), 64-72.
Zimmerman, B. J., & Moylan, A. R. (2009). Self-regulation: Where metacognition and motivation intersect. In D. J. Hacker, J. Dunlosky, & A. C. Graesser (Eds.), <i>Handbook of metacognition in education</i> (pp. 299-315). Routledge.